برندبوک چیست؟
برندبوک (Brand Book) سندی جامع است که تمامی استانداردها، عناصر هویت و دستورالعملهای مرتبط با برند شما را در بر میگیرد. به عبارت دیگر، برندبوک چکیدهای مکتوب از استراتژی برند و هویت بصری و کلامی آن است. در یک برندبوک حرفهای، هر چیزی که برند شما را تعریف میکند ثبت میشود؛ از اصول پایهای برند (مانند مأموریت، چشمانداز، ارزشها، شخصیت و لحن برند) گرفته تا اجزای هویت بصری (نظیر لوگو و نحوه استفاده درست از آن، پالت رنگ سازمانی، فونتهای اختصاصی، الگوهای گرافیکی، سبک تصاویر و ...). برندبوک را میتوان مرجعی واحد دانست که تمام کارکنان و همکاران یک شرکت با تکیه بر آن میفهمند چگونه باید برند را یکپارچه و منسجم ارائه کنند. به همین دلیل، برندبوک را با عناوینی مثل "کتابچه برند"، "راهنمای برند" یا "راهنمای هویت بصری" نیز میشناسند که همگی مفهوم مشابهی دارند. در واقع هر کجا صحبت از مستندسازی هویت و قوانین برند باشد، منظور همان برندبوک است.
چه مواردی در برندبوک آورده میشود؟
محتوای دقیق یک برندبوک بسته به وسعت برند و نیاز کسبوکار میتواند کم و زیاد شود، اما معمولاً شامل فصلهای زیر است:
- معرفی کلی برند: توضیح مختصر تاریخچه برند، مأموریت (Mission) و چشمانداز (Vision) آن. این بخش به خواننده دید میدهد که برند چرا به وجود آمده و به کجا میخواهد برود. برای مثال، در برندبوک شرکت دیزنی ذکر شده که چشماندازش "شاد کردن تمامی مردم جهان" است و مأموریتش "الهامبخشی از طریق داستانسرایی خلاقانه". چنین بیانی جهت تمام فعالیتهای برند را مشخص میکند.
- ارزشها و فرهنگ سازمانی: فهرست ارزشهای محوری که برند به آنها باور دارد (مانند نوآوری، صداقت، مشتریمداری، کیفیت و ...). همچنین اشاره به فرهنگ کاری یا رفتاری تیم (مثلاً محیط دوستانه و استارتاپی یا رسمی و حرفهای). دانستن این ارزشها کمک میکند همه افراد درگیر با برند، تصمیماتشان را همسو با آنها بگیرند.
- شخصیت و لحن برند: توصیف خصوصیات شخصیتی برند (مثلاً جوان و پرانرژی، یا باتجربه و جدی، یا گرم و صمیمی) و همچنین لحن (Tone of Voice) ارتباطی آن در محتواها و مکالمات. آیا برند شما در شبکههای اجتماعی شوخطبع است یا رسمی صحبت میکند؟ آیا در مکاتبات، لحن دوستانه دومشخص دارد یا لحنی رسمی و سومشخص؟ مشخص کردن این موارد تضمین میکند که ارتباطات برند در همه کانالها یک صدای واحد داشته باشد
- راهنمای هویت بصری: این بخش مفصلترین قسمت برندبوک است که همه عناصر گرافیکی و بصری برند را تعریف میکند. موارد اصلی عبارتند از: لوگو (نسخههای رنگی و سیاهوسفید، حاشیه امن اطراف، حداقل اندازه، موارد مجاز و غیرمجاز در تغییر لوگو)، رنگهای سازمانی (پالت اصلی و فرعی با ذکر کد رنگها در سیستمهای مختلف مثل CMYK, RGB, HEX)، تایپوگرافی (فونتهای اصلی برای عناوین و متون، و جایگزینهای وبایمن در صورت نیاز)، المانهای گرافیکی مکمل (مانند آیکونها، بافتها یا الگوهای پسزمینه در طراحیها)، سبک تصویری (نوع عکسها یا تصاویرسازیهای قابل استفاده برای برند؛ مثلاً عکسهای واقعی با نور طبیعی و چهرههای خندان، یا تصاویر مینیمال سیاهوسفید)، چیدمان و قالبهای طراحی (برای اوراق اداری، کارت ویزیت، بروشورها، قالب پست شبکه اجتماعی و غیره). تمام این موارد با مثالهای بصری در برندبوک نشان داده میشود تا هر طراح یا همکار اجرایی بتواند دقیقاً بفهمد چگونه طرحهای مرتبط با برند را ایجاد کند.
- راهنمای لحن و پیامها: علاوه بر بصریات، برندبوک میتواند شامل راهنمای نوشتاری نیز باشد. مثلاً کلیدواژهها و عبارتهایی که در شعارها یا محتواهای بازاریابی باید بر آنها تاکید شود، شیوه خطاب قرار دادن مخاطب (تو/شما)، داستان برند و روایت اصلی که در کمپینها بیان میشود، و حتی دستورالعملهای نگارشی (مثل استفاده از لحن محاورهای یا کتابی، به کار بردن طنز در محتوا یا پرهیز از آن). این بخش تضمین میکند که پیامهای کلامی برند نیز مانند عناصر بصری، یکدست و هماهنگ باشند.
چرا برندبوک برای کسبوکار شما ضروری است؟
شاید برخی کسبوکارهای کوچک تصور کنند که داشتن برندبوک فقط مخصوص شرکتهای بزرگ است؛ اما واقعیت این است که هر کسبوکاری که به دنبال رشد و تثبیت برند خود است، از داشتن یک برندبوک منتفع خواهد شد. در ادامه دلایل اهمیت برندبوک را مرور میکنیم
- ایجاد یکپارچگی و انسجام: مهمترین کارکرد برندبوک این است که از یکپارچگی هویت برند در تمامی کانالها و فعالیتها اطمینان حاصل کند. وقتی تمام اعضای تیم شما – از طراح گرافیک گرفته تا کارشناس شبکه اجتماعی یا بازاریاب و فروشنده – یک دستورالعمل واحد برای ارائه برند داشته باشند، خروجیها همگی هماهنگ خواهند بود. نتیجه این انسجام، شکلگیری سریعتر و قویتر تصویر ذهنی برند در مخاطب است؛ طوری که حتی بدون دیدن نام، از سبک کار شما متوجه حضور برندتان شوند. به عبارت دیگر، برندبوک کمک میکند چهره واحدی از برند شما در وبسایت، اینستاگرام، بستهبندی محصول، کارتویزیت، تبلیغات محیطی و ... به نمایش درآید.
- تعیین استانداردها و جلوگیری از اشتباهات: برندبوک مرزها و خط قرمزهای استفاده از عناصر برند را مشخص میکند. مثلاً ممکن است در برندبوک قید شود که لوگو هرگز نباید کوچکتر از یک اندازه مشخص به کار رود، یا رنگ پسزمینه توصیهشده برای لوگو چه باشد، یا چه تغییراتی روی نسبت اجزای لوگو مجاز نیست. این قواعد باعث میشود افراد مختلف (یا آژانسهای بیرونی) هنگام طراحی یا تبلیغ برای شما، دستشان در یک چارچوب مشخص باشد و ناخواسته هویت برند را مخدوش نکنند. مهم است توجه کنیم که این قوانین محدودکنندهی خلاقیت نیستند، بلکه چارچوببخش آناند؛ درست مانند قواعد گرامری که جلوی اشتباهات فاحش را میگیرد اما در دل خود امکان جملهسازیهای خلاقانه بیشماری را میدهد.
- صرفهجویی در زمان و تسریع فرآیندها: داشتن برندبوک باعث میشود نیاز به توضیح مکرر نکات تکراری به اعضای جدید یا پیمانکاران خارج از سازمان از بین برود. هنگامی که یک طراح جدید استخدام میکنید یا پروژهای را به یک آژانس تبلیغاتی میسپارید، کافی است برندبوک را در اختیارشان قرار دهید تا به جای آزمونوخطا، سریعاً سبک مورد نظر شما را درک کنند. به خصوص برای آشنا کردن نیروهای تازهوارد با برند، برندبوک ابزاری فوقالعاده است که فرآیند On-boarding آنها را کوتاهتر میکند. کارمند جدید با مطالعه برندبوک، جواب بسیاری از سوالاتش درباره چیستی و چرایی برند شما را میگیرد و هماهنگ با سایرین شروع به کار میکند
- کاهش سردرگمی و حفظ ثبات برند: اگر برندبوک نداشته باشید، هرکس ممکن است براساس سلیقه شخصی یا حدس و گمان خود درباره نحوه ارائه برند تصمیم بگیرد که این موضوع به مرور ناسازگاری و آشفتگی در هویت برند ایجاد میکند. مثلاً شاید واحد فروش از فونت و رنگی در بروشورها استفاده کند که با پستهای شبکه اجتماعی شما متفاوت است. این عدم ثبات، در بلندمدت از قدرت برند میکاهد؛ چون مخاطب پیامهای گوناگون و گاه متناقضی دریافت میکند. برندبوک با مستندسازی همهچیز و تبدیل آن به مرجع، جلوی این سردرگمی را میگیرد. هر زمان در کاربردی تردید ایجاد شد، میتوان به کتابچه مراجعه کرد و تصمیم درست را اتخاذ نمود.
- افزایش آگاهی و تداعی تمایزهای برند: وقتی شما برندبوک تهیه میکنید، در واقع همه تمایزها و ارزشهای ویژه برند خود را یکجا گردآوری کردهاید. این کار به شفافتر شدن این مزایا کمک میکند و همچنین به اشتراکگذاری آنها با دیگران آسان میشود. برندبوک به همکاران و حتی مخاطبان نشان میدهد که چه چیزی شما را از رقبا متمایز میکند و دقیقاً میخواهید چه تصویری در ذهن مردم داشته باشید. این امر به افزایش آگاهی از برند (Brand Awareness) و نیز بهبود جایگاه برند در بازار منجر خواهد شد. مردمی که تفاوتها و داستان برند شما را درک کنند، راحتتر آن را به خاطر سپرده و حتی دربارهاش با دیگران صحبت میکنند.
به طور خلاصه، برندبوک مانند یک نقشه راه برای برندسازی و بازاریابی شماست. بدون نقشه، احتمال خطا و اتلاف منابع بیشتر است؛ اما با داشتن این راهنما، همه اعضای تیم در یک مسیر همجهت حرکت میکنند و برند شما سریعتر به مقصد دلخواه میرسد. حتی کسبوکارهای نوپا نیز میتوانند با تدوین یک برندبوک مختصر، از ابتدا هویت خود را درست پایهگذاری کنند و در آینده دچار بازگشت و اصلاح مکرر نشوند
. اگر نگران این هستید که تهیه برندبوک کاری زمانبر یا دشوار است، خبر خوب اینکه متخصصان این حوزه میتوانند شما را در تدوین آن یاری دهند. بسیاری از آژانسهای برندینگ الگوهای از پیش آماده یا تجربه تهیه برندبوک برای صنایع مختلف را دارند و میتوانند طی جلسات مشاوره و پرسشوپاسخ، محتوای مورد نیاز را استخراج و ساماندهی کنند.
آیا میخواهید همه افراد تیم شما تصویر مشترکی از برند داشته باشند و در یک راستا حرکت کنند؟ برندبوک همان چیزی است که نیاز دارید. آژانس آوانافزار با تجربه درخشان در تدوین کتابچه برند برای شرکتهای گوناگون، آماده است تا هویت برند شما را مستند کرده و در قالب یک برندبوک حرفهای ارائه کند. با داشتن برندبوک، در هزینهها و زمان خود صرفهجویی کرده و اطمینان مییابید که برندتان همیشه یکدست و قدرتمند نمایش مییابد. جهت سفارش تدوین برندبوک و دریافت مشاوره تخصصی، امروز با ما تماس بگیرید و اولین گام را در مسیر استانداردسازی برند خود بردارید.
