راهنمای جامع سئو: تمام جنبه‌های سئو داخلی، خارجی، تکنیکال، محلی و فروشگاهی

مقدمه

سئو (SEO) یا «بهینه‌سازی سایت برای موتورهای جستجو»، مجموعه‌ای از تکنیک‌ها و استراتژی‌ها است که به هدف بهبود رتبه سایت در نتایج جستجوی گوگل و جذب ترافیک ارگانیک بیشتر اجرا می‌شود. برای موفقیت در سئو، باید به همه ابعاد آن توجه کنید؛ از بهینه‌سازی محتوای صفحات وب (سئوی داخلی) گرفته تا بهبود ساختار فنی سایت و کسب اعتبار از سایت‌های دیگر. در این راهنمای جامع و کاربردی، تمامی جنبه‌های مهم سئو را به‌صورت آموزشی و حرفه‌ای بررسی می‌کنیم. بخش‌های مختلف سئو که در این مقاله پوشش داده شده‌اند عبارتند از:

• سئو داخلی (On-Page SEO): بهینه‌سازی عناصر داخلی صفحات سایت مانند تحقیق کلمات کلیدی، بهبود تگ‌های عنوان و توضیحات متا، تگ‌های هدینگ (H1,H2,...)، ساختار URL صفحات، بهینه‌سازی محتوا (شامل چگالی کلمات کلیدی، تصاویر، ALT و ...)، لینک‌سازی داخلی و سایر موارد داخل سایت.
• سئو خارجی (Off-Page SEO): تقویت اعتبار و اتوریتی دامنه از طریق فعالیت‌هایی که خارج از وب‌سایت انجام می‌شود؛ از جمله بک‌لینک‌سازی (دریافت لینک از سایت‌های دیگر)، برندسازی و مدیریت شهرت آنلاین، سیگنال‌های شبکه‌های اجتماعی، روابط عمومی دیجیتال (مانند رپورتاژ آگهی) و سایر روش‌های افزایش محبوبیت سایت در وب.
• سئو تکنیکال (Technical SEO): بهبود جنبه‌های فنی سایت به منظور تسهیل خزش (Crawl) و ایندکس (Index) شدن توسط موتورهای جستجو. این بخش شامل افزایش سرعت بارگذاری سایت، سازگاری با موبایل (ریسپانسیو بودن)، بهبود ساختار کد و داده‌های ساختاریافته (Schema)، تنظیم صحیح فایل robots.txt و تهیه نقشه سایت (XML Sitemap)، تامین امنیت سایت با پروتکل HTTPS و رفع خطاهای خزش و ایندکس است.
• سئو محلی (Local SEO): بهینه‌سازی برای جستجوهای محلی و مبتنی بر موقعیت جغرافیایی کاربران. در این بخش اقداماتی مانند ثبت و بهینه‌سازی پروفایل گوگل بیزنس (Google My Business)، درج نام و آدرس و تلفن (NAP) به‌صورت یکسان در سایت و فهرست‌های کسب‌وکارهای محلی، دریافت نظرات و امتیازات از مشتریان، حضور در نتایج نقشه گوگل و سایر فاکتورهای موثر بر رنکینگ محلی بررسی می‌شود.
• سئو فروشگاهی (E-commerce SEO): راهکارهای تخصصی برای بهبود سئوی فروشگاه‌های اینترنتی. این بخش شامل ساختاردهی صحیح دسته‌بندی‌ها و صفحات محصولات، تولید محتوای منحصربه‌فرد برای صفحات دسته‌بندی و محصول، استفاده از نظرات کاربران (دیدگاه‌ها) و امتیازدهی در سایت، به‌کارگیری اسکیماهای مخصوص محصولات (Product، Review و ...)، بهینه‌سازی تصاویر محصولات و مدیریت فیلترها و صفحات چندگانه به منظور جلوگیری از ایجاد محتوای تکراری است.

در ادامه هر بخش، جزئیات فنی و استراتژیک به‌طور کامل توضیح داده شده و برای هر قسمت ابزارهای کاربردی، اشتباهات رایج و توصیه‌های عملی ذکر می‌شود. در پایان نیز یک چک‌لیست جامع و طبقه‌بندی‌شده ارائه شده است تا بتوانید تمام اقدامات ضروری را مرور کرده و به‌صورت گام‌به‌گام اجرا کنید.

سئو داخلی (On-Page SEO)

سئو داخلی به مجموعه اقداماتی گفته می‌شود که بهینه‌سازی عناصر داخل وب‌سایت (هم بخش‌های قابل مشاهده برای کاربر و هم کدهای پشت‌صحنه) را شامل می‌شود تا هر صفحه از سایت برای موتورهای جستجو قابل درک‌تر و ارزشمندتر شود . سئو داخلی پایه‌ای‌ترین بخش SEO است و کاملاً تحت کنترل شما قرار دارد؛ یعنی هر تغییری که برای بهبود سایت اعمال کنید بلافاصله روی سایت شما قابل مشاهده است (برخلاف سئو خارجی که نتایج آن در خارج از سایت رخ می‌دهد) . در این بخش به مهم‌ترین فاکتورهای سئوی درون صفحه می‌پردازیم: از تحقیق کلمات کلیدی گرفته تا بهبود محتوا و لینک‌های داخلی.

تحقیق کلمات کلیدی (Keyword Research)

یکی از اولین گام‌ها در سئو داخلی، پژوهش و انتخاب کلمات کلیدی مناسب برای هر صفحه است. شما باید بدانید کاربران چه عبارات و سوالاتی را در گوگل جستجو می‌کنند تا محتوای خود را بر اساس همان نیازها ایجاد کنید. برای این کار از ابزارهای تحقیق کلمه کلیدی استفاده کنید؛ به عنوان مثال Google Keyword Planner (ابزار رایگان گوگل) یا ابزارهای حرفه‌ای مانند Ahrefs، SEMrush و Moz Keyword Explorer می‌توانند حجم جستجوی کلمات و میزان سختی رتبه‌گیری آن‌ها را نشان دهند . همچنین به کلمات کلیدی دم‌دراز (Long-tail) توجه کنید؛ این عبارات طولانی‌تر و خاص‌تر، رقابت کمتری دارند و ترافیک هدفمندتری را جذب می‌کنند . پس از فهرست کردن کلمات مرتبط با کسب‌وکار، آن‌ها را بر اساس اهمیت و ارتباط دسته‌بندی کنید و برای هر صفحه وب‌سایت، یک کلمه کلیدی اصلی و چند کلمه فرعی (مترادف یا مرتبط) در نظر بگیرید. نکته: در انتخاب کلمات کلیدی، هدف جستجوی کاربر (Search Intent) را در نظر داشته باشید. مثلاً کاربری که جستجو می‌کند «خرید لپ‌تاپ گیمینگ»، قصد خرید دارد؛ در حالی که کسی که می‌نویسد «بهترین لپ‌تاپ گیمینگ 2025» به دنبال اطلاعات و بررسی است. شما باید محتوای صفحه را مطابق نیت کاربر طراحی کنید. همچنین از جستجوی نام برند خود غافل نشوید؛ کار بر روی کلمات کلیدی برنددار (حاوی نام برند شما) نیز بخشی از استراتژی سئو داخلی است.

بهینه‌سازی عنوان صفحه (Title Tag)

تگ عنوان (Title) هر صفحه که در نتایج گوگل به صورت لینک آبی نمایش می‌یابد، از قوی‌ترین عوامل سئو داخلی است. عنوان باید منحصر‌به‌فرد، شامل کلمه کلیدی اصلی همان صفحه و در عین حال برای کاربر جذاب و قابل کلیک باشد. توصیه می‌شود کلمه کلیدی را حتی‌الامکان در ابتدای عنوان قرار دهید و طول عنوان را حدود ۵۰ تا ۶۰ کاراکتر نگه دارید . عناوین طولانی‌تر ممکن است به صورت کامل در نتایج نمایش داده نشوند. از کلمات تحریک‌کننده کلیک (مانند “خرید آنلاین”، “تخفیف ویژه” یا اعداد و سال) در عنوان استفاده کنید تا نرخ کلیک (CTR) بهتری بگیرید. به عنوان مثال: «10 نکته طلایی سئو داخلی در 2025». اشتباه رایج در این بخش، استفاده‌ی تکراری از یک عنوان برای چندین صفحه است. هر صفحه باید عنوان مخصوص به خود را داشته باشد که بیانگر محتوای همان صفحه باشد. همچنین از پر کردن عنوان با کلمات کلیدی (Keyword Stuffing) بپرهیزید؛ این کار می‌تواند اثر معکوس داشته باشد و به کیفیت صفحه لطمه بزند.

توضیحات متا (Meta Description)

متا دیسکریپشن توضیح کوتاهی (خلاصه‌ای ۱ تا ۲ جمله‌ای) درباره محتوای صفحه است که زیر عنوان در نتایج جستجو نمایش داده می‌شود. هرچند متا دیسکریپشن به طور مستقیم عامل رتبه‌بندی نیست، اما یک متن جذاب می‌تواند کاربر را ترغیب به کلیک کند و در نتیجه نرخ کلیک شما را افزایش دهد. برای هر صفحه یک توضیحات متای منحصربه‌فرد بنویسید که حدود ۱۵۰ تا ۱۶۰ کاراکتر داشته باشد و در آن به طور طبیعی از کلمه کلیدی اصلی استفاده شده باشد . استفاده از یک فراخوان (CTA) کوتاه در انتهای متن هم مفید است (مثلاً «همین حالا خرید کنید»، «اطلاعات بیشتر در سایت...»، و غیره). متن توضیحات باید منعکس‌کننده محتوای واقعی صفحه باشد و کاربر پس از کلیک دچار تجربه‌ی ناامیدکننده نشود. اشتباه متداول این است که بسیاری از صفحات سایت فاقد متا دیسکریپشن هستند یا همه صفحات از یک متن تکراری استفاده می‌کنند. این کار موجب کاهش تمایز صفحات شما در نتایج می‌شود. حتماً زمانی را صرف نوشتن توضیحات متای خوب برای صفحات مهم کنید. اگر سایت شما بسیار بزرگ است و نوشتن دستی برای همه صفحات دشوار است، حداقل برای صفحات اصلی و صفحات فرود مهم متن اختصاصی بنویسید و برای بقیه صفحات از قالب‌های نیمه‌خودکار اما متنوع استفاده کنید (به طوری که هر دسته از صفحات الگوی متفاوتی داشته باشند) .

ساختار URL صفحات

منظور از URL ساختار آدرس صفحات سایت است. یک URL بهینه باید کوتاه، خوانا و دارای کلمه کلیدی باشد . برای جدا کردن کلمات از خط تیره (-) استفاده کنید و از به‌کاربردن کاراکترهای خاص، اعداد و حروف بی‌معنی خودداری کنید. به عنوان نمونه: example.com/learning-seo-basics یک آدرس تمیز و قابل فهم است، در حالی که: example.com/post.php?id=12345 اصلاً مناسب نیست. در URL صفحات خود، دسته‌بندی‌ها را به صورت منطقی بگنجانید. مثلاً در یک فروشگاه اینترنتی بهتر است URL صفحات دسته‌بندی به شکل site.com/دسته-محصول/ باشد و محصولات زیر آن هم به صورت site.com/دسته-محصول/نام-محصول ساخته شوند . این نوع ساختار هم برای کاربر و هم موتور جستجو گویاست و موضوع صفحه را مشخص می‌کند. به یاد داشته باشید پس از انتشار یک URL، از تغییر دادن آن بدون برنامه (و ریدایرکت) خودداری کنید؛ چرا که تغییر آدرس می‌تواند باعث از دست رفتن رتبه صفحه شود.

تگ‌های هدینگ (Heading Tags)

تگ‌های هدینگ مانند <H1> تا <H6> به ترتیب اولویت برای ساختاربندی عناوین و سرفصل‌های داخل صفحه به کار می‌روند. استفاده صحیح از هدینگ‌ها به خوانایی محتوا برای کاربر و درک موضوعات اصلی توسط خزنده‌های گوگل کمک می‌کند . نکات کلیدی در استفاده از هدینگ‌ها عبارتند از:

خدمات برندینگ آوان‌افزار و راهنمای انتخاب آژانس برندینگ حرفه‌ای

• در هر صفحه حتماً یک تگ H1 داشته باشید که عنوان اصلی آن صفحه (و معمولاً همان تگ عنوان) است . H1 مهم‌ترین هدینگ صفحه محسوب می‌شود و باید حاوی کلمه کلیدی اصلی باشد.
• زیرتیترهای مهم را در تگ‌های H2 قرار دهید و در صورت نیاز زیربخش‌های هر بخش را با H3 و H4 مشخص کنید. این سلسله‌مراتب باید منطقی باشد؛ یعنی بعد از H1 مستقیماً H2 بیاید و زیر H2ها از H3 استفاده کنید و به همین ترتیب.
• هدینگ‌ها را مختصر و توصیفی بنویسید. از به‌کار بردن تیترهای خیلی طولانی یا گنجاندن بیش از حد کلمات کلیدی در آن‌ها پرهیز کنید.
• هدینگ‌ها محل مناسبی برای به کار بردن کلمات کلیدی مرتبط و مترادف‌ها هستند. با این حال آن‌ها را به صورت طبیعی در متن بگنجانید تا هم برای کاربر مفید باشند و هم از نظر گوگل بهینه‌سازی بیش از حد تلقی نشوند.

بهینه‌سازی محتوا و چگالی کلمات کلیدی

محتوا پادشاه است! کیفیت و ارتباط محتوای هر صفحه با عبارت جستجو شده، مهم‌ترین عامل در سئو داخلی به شمار می‌رود. محتوای صفحه باید منحصر‌به‌فرد و ارزشمند باشد و نیاز کاربر را به خوبی برطرف کند. سعی کنید برای صفحات مهم خود محتوای جامع و بلند بنویسید. بر اساس مطالعات، مقالات طولانی معمولاً رتبه بهتری می‌گیرند. یک راهنمای جامع (مانند همین مقاله) می‌تواند به راحتی بالای ۱۵۰۰ کلمه یا بیشتر باشد . البته کیفیت فدای کمیت نشود؛ هدف این نیست که صرفاً متن طولانی بنویسید، بلکه باید اطلاعات مفید و سازمان‌یافته ارائه کنید. استفاده از لیست‌ها، جدول‌ها، تصاویر و نمودارها می‌تواند به فهم بهتر مطالب توسط کاربر کمک کند و از یکنواختی متن بکاهد. در مورد چگالی کلمه کلیدی وسواس زیادی به خرج ندهید. کافیست کلمه کلیدی اصلی و عبارات مرتبط را به طور طبیعی در متن بیاورید، به طوری که هم در مقدمه، هم بدنه و هم نتیجه‌گیری حضور داشته باشند. یک قانون سرانگشتی، چگالی حدود ۱ الی ۲ درصد است ؛ یعنی در هر ۱۰۰ کلمه، ۱ تا ۲ بار ذکر کلمه کلیدی اصلی اشکالی ندارد. اما تاکید می‌کنم طبیعی بودن مهم‌تر از عدد و رقم است. از تکرار بی‌رویه یک کلمه خودداری کنید (Keyword Stuffing) – اگر احساس کردید تکرار زیاد شده، از مترادف‌ها و عبارات جایگزین استفاده کنید. به عنوان مثال به جای تکرار مداوم عبارت «آموزش سئو داخلی»، می‌توانید در بخش‌هایی از عبارت «بهینه‌سازی On-Page» یا «مراحل سئو داخلی سایت» استفاده کنید. این کار علاوه بر جلوگیری از دلزدگی خواننده، از نظر گوگل نیز نشانه‌ای از مرتبط بودن محتوا با موضوع است. تجربه کاربری (UX) نیز بخش جدایی‌ناپذیر محتوای خوب است. متن خود را خوانا و قابل اسکن بنویسید: پاراگراف‌های کوتاه (حدود ۲-۴ جمله‌ای)، استفاده از بولت‌پوینت‌ها برای لیست‌ها، برجسته کردن نکات مهم (بولد یا ایتالیک) و تقسیم‌بندی منطقی بخش‌های متن با سرفصل‌ها، همه به بهبود تجربه خواننده کمک می‌کنند. هر چه کاربر زمان بیشتری را در صفحه شما بماند و به پاسخ پرسش خود برسد، به نفع سئوی شما است (نرخ پرش یا Bounce Rate کمتر و زمان ماندگاری بیشتر). در واقع محتوای باکیفیت که کاربر را راضی نگه دارد به گوگل سیگنال مثبتی مبنی بر مفید بودن صفحه می‌فرستد .

بهینه‌سازی تصاویر و عناصر چندرسانه‌ای

استفاده از تصاویر، ویدئوها و اینفوگرافیک‌ها در محتوا، علاوه بر جذاب‌تر کردن صفحه، می‌تواند سئو را بهبود دهد. اما حتماً باید این عناصر بهینه‌سازی شوند. برای تصاویر خود نکات زیر را رعایت کنید:

• نام فایل و متن جایگزین (ALT): نام فایل تصویر را حاوی کلمات مرتبط انتخاب کنید (مثلاً on-page-seo-tips.png بهتر از image001.png است). برای هر تصویر، ویژگی ALT را تنظیم کنید و در آن توصیفی مختصر از تصویر بنویسید که شامل کلمه کلیدی صفحه یا عبارتی مرتبط با آن باشد . متن جایگزین به گوگل کمک می‌کند مفهوم تصویر را درک کند و برای دسترس‌پذیری (نمایش برای کاربران نابینا یا در صورت لود نشدن تصویر) نیز ضروری است.
• حجم و اندازه مناسب: تصاویر را قبل از آپلود حتماً فشرده‌سازی کنید تا حجم اضافی نداشته باشند. ابزارهایی مثل TinyPNG یا پلاگین‌های بهینه‌سازی تصویر می‌توانند بدون افت کیفیت محسوس، حجم را کاهش دهند. تصاویر حجیم سرعت سایت را کند می‌کنند که روی رتبه شما تاثیر منفی دارد. همچنین ابعاد تصاویر را متناسب با نیاز طراحی وب‌سایت تنظیم کنید تا مرورگر مجبور به تغییر اندازه آنها نباشد.
• فرمت‌های جدید: در صورت امکان از فرمت‌های مدرن مانند WebP استفاده کنید که با حفظ کیفیت، حجم کمتری نسبت به JPEG و PNG دارند .
• تصاویر واکنش‌گرا: مطمئن شوید تصاویر در صفحه برای نمایشگرهای مختلف (موبایل، تبلت) به درستی مقیاس می‌شوند یا نسخه‌های متفاوتی از آنها بارگذاری می‌شود (با استفاده از ویژگی srcset در HTML).

برای ویدئوها، استفاده از هاستینگ مناسب (مثل YouTube یا آپارات) و قراردادن متن توضیحی در صفحه (Transcript یا خلاصه ویدئو) توصیه می‌شود تا موتورهای جستجو متوجه محتوای ویدئو بشوند. عناصر چندرسانه‌ای خود را نیز مانند تصاویر با توضیحات متنی همراه کنید.

لینک‌سازی داخلی (Internal Linking)

لینک‌های داخلی به لینک‌هایی گفته می‌شود که یک صفحه از سایت شما را به صفحه دیگری در همان سایت متصل می‌کنند. لینک‌سازی داخلی صحیح هم به کاربران کمک می‌کند اطلاعات مرتبط را به‌راحتی پیدا کنند و هم به موتورهای جستجو نشان می‌دهد کدام صفحات سایت شما مهم‌ترند و ارتباط موضوعی بین صفحات چگونه است. هر صفحه‌ای از سایت شما که می‌خواهید بهتر رتبه بگیرد، باید از صفحات دیگر سایت لینک دریافت کند تا ارزش (Link Juice) به آن منتقل شود. هنگام افزودن لینک داخلی نکات زیر را رعایت کنید:

• لینک را در متن صفحه و به صورت طبیعی قرار دهید. از انکر تکست (Anchor Text) توصیفی استفاده کنید؛ یعنی متن لینک دقیقا مشخص کند صفحه مقصد درباره چیست (مثلاً به جای «کلیک کنید» بنویسید «<u>روش‌های تحقیق کلمه کلیدی</u>» و به صفحه مربوطه لینک دهید).
• اعتدال را رعایت کنید. تعداد لینک‌های داخلی خیلی زیاد در یک صفحه می‌تواند آزاردهنده باشد. تا جایی لینک داخلی بدهید که برای کاربر مفید باشد و موضوعات مرتبط واقعی وجود داشته باشد . به طور معمول اگر هر ۱۰۰۰ کلمه متن دارای ۵-۱۰ لینک داخلی باشد معقول است، ولی هیچ عدد قطعی وجود ندارد. از لینک‌دهی افراطی یا کاملاً بی‌ربط خودداری کنید.
• به صفحات مهم‌تر سایت (صفحات ستون یا Pillar Pages) بیشتر لینک بدهید تا روشن شود که این صفحات نقش پررنگ‌تری در سایت شما دارند. همچنین اگر صفحه‌ای هیچ لینک داخلی از سایر صفحات دریافت نکرده (صفحه یتیم)، حتماً در ساختار لینک‌دهی آن را بگنجانید تا توسط گوگل کرال شود.
• از انکر تکست‌های متنوع استفاده کنید تا طبیعی به نظر برسد. مثلاً همه لینک‌ها به یک صفحه را با یک عبارت یکسان لینک نکنید (این موضوع بیشتر برای بک‌لینک‌ها حیاتی است ولی در لینک داخلی هم تنوع بد نیست).

لینک‌سازی داخلی یک روش موثر برای افزایش بازدید صفحات و کاهش نرخ پرش نیز محسوب می‌شود؛ چون کاربران را تشویق می‌کند صفحات مرتبط دیگر را هم ببینند. در مجموع، یک ساختار لینک داخلی خوب به گوگل کمک می‌کند سایت شما را به صورت یک شبکه منسجم از محتواهای مرتبط درک کند .

نکات تکمیلی سئو داخلی

علاوه بر موارد فوق، به چند نکته دیگر نیز توجه کنید:

• تجربه کاربری و طراحی: طراحی سایت خود را کاربرپسند نگه دارید. منوی ناوبری ساده و قابل فهم، ساختار دسته‌بندی شفاف و امکان جستجوی داخلی سایت، همگی باعث می‌شوند کاربر راحت‌تر به خواسته‌اش برسد. تجربه کاربری بهتر = امتیاز غیرمستقیم بهتر در سئو. در جدول عوامل سئو داخلی نیز تجربه کاربری (UX) به عنوان یکی از فاکتورها ذکر شده است .
• داده‌های ساختاریافته (Structured Data): برای صفحات محتوا (مقالات)، می‌توانید از اسکیما Article یا FAQ استفاده کنید؛ برای صفحات محصول از اسکیما Product و Review. این کار به موتورهای جستجو کمک می‌کند محتوای صفحه را بهتر بفهمند و ممکن است موجب ریچ اسنیپت (نمایش ستاره‌های امتیاز، قیمت، سوالات متداول و ...) در نتایج شود . (در بخش سئو تکنیکال بیشتر به Schema خواهیم پرداخت.)
• دکمه‌های اشتراک‌گذاری در شبکه‌های اجتماعی: امکان به‌اشتراک‌گذاری مطالب را برای کاربران فراهم کنید. قراردادن دکمه‌های اشتراک در فیسبوک، توییتر، لینکدین و ... به کاربران اجازه می‌دهد محتوای شما را راحت‌تر منتشر کنند . هرچند «سیگنال‌های شبکه اجتماعی» طبق گفته گوگل جزو فاکتورهای مستقیم رتبه‌بندی نیست، اما محتوایی که بیشتر به اشتراک گذاشته می‌شود احتمال کسب بک‌لینک و دیده‌شدن بیشتری دارد و این به نفع شما است.

در پایان این بخش تأکید می‌کنیم که سئو داخلی اساس موفقیت سئو شما را تشکیل می‌دهد. اگر محتوای باکیفیت و صفحات بهینه‌ای نداشته باشید، سایر تلاش‌های شما (سئوی خارجی و تکنیکال) آن تاثیر لازم را نخواهد داشت. هر چه درون وب‌سایت خود را قوی‌تر کنید، به گوگل و کاربران نشان می‌دهید که سایت شما مرتبط و مفید است . پس ابتدا مطمئن شوید چک‌لیست موارد داخلی را به درستی انجام داده‌اید و سپس به سراغ مراحل دیگر بروید.

سئو خارجی (Off-Page SEO)

سئوی خارجی شامل اقداماتی است که خارج از وب‌سایت شما انجام می‌شود تا به بهبود رتبه و اعتبار سایت شما کمک کند. مهم‌ترین بخش سئو خارجی بک‌لینک‌سازی (Link Building) است، اما موارد دیگری مانند فعالیت در شبکه‌های اجتماعی، برندسازی آنلاین، رپورتاژ آگهی و روابط عمومی نیز در این حوزه قرار می‌گیرند. هدف اصلی سئو خارجی این است که به گوگل نشان دهد وب‌سایت شما در فضای وب معتبر و قابل اعتماد است و توسط سایر منابع نیز تایید می‌شود . در این بخش، عناصر کلیدی سئو خارج از سایت را بررسی می‌کنیم:

لینک‌سازی و کسب بک‌لینک‌های باکیفیت

بک‌لینک به لینک‌هایی گفته می‌شود که از سایت‌های دیگر به سایت شما اشاره می‌کنند. از دید موتورهای جستجو، هر بک‌لینک یک رأی اعتماد به محتوای شما محسوب می‌شود . به طور کلی، هر چه تعداد بیشتری بک‌لینک باکیفیت از سایت‌های معتبر کسب کنید، رتبه بهتری کسب خواهید کرد . البته کیفیت بسیار مهم‌تر از کمیت است؛ یک لینک از سایتی معتبر و مرتبط ارزشمندتر از ده‌ها لینک از سایت‌های ضعیف یا بی‌ربط است. برای لینک‌سازی صحیح، استراتژی‌های زیر را در نظر بگیرید:

• محتوای لینک‌پسند تولید کنید: بهترین راه کسب لینک، داشتن محتوای آنقدر مفید و جذاب است که دیگران خودشان به آن لینک دهند. مقالات مرجع، اینفوگرافیک‌ها، پژوهش‌های اصل (آمار و نظرسنجی) و محتوای کاملاً آموزشی، پتانسیل دریافت لینک طبیعی دارند. هرچه محتوای شما ارزشمندتر باشد، سایت‌های دیگر تمایل بیشتری به اشتراک‌گذاری و لینک‌دهی به آن نشان می‌دهند.
• رپورتاژ آگهی و پست میهمان: انتشار محتوا به صورت پست مهمان در سایت‌های مرتبط با حوزه کاری شما روشی متداول برای کسب بک‌لینک است. شما یک مقاله مفید برای وبلاگ دیگری می‌نویسید و در ازای آن یک یا دو لینک به سایت خود دریافت می‌کنید. همچنین خرید و انتشار رپورتاژ آگهی در وب‌سایت‌های پربازدید (به شکل طبیعی و غیرتبلیغاتی) می‌تواند بک‌لینک‌های قوی برایتان ایجاد کند. دقت کنید متن رپورتاژ باید یونیک و غیرکپی باشد و بیش از حد تبلیغاتی به نظر نرسد.
• ثبت سایت در دایرکتوری‌ها: هر چند نسبت به گذشته تاثیر کمتری دارد، اما ثبت وب‌سایت در دایرکتوری‌های معتبر و تخصصی (مثل Dmoz سابق، Yahoo Directory یا دایرکتوری‌های محلی و صنفی) یک سیگنال اولیه برای تایید کسب‌وکار شماست. حتماً اطلاعات کسب‌وکارتان (نام، آدرس، تلفن) را یکسان ثبت کنید. این مورد برای سئوی محلی اهمیت دوچندان دارد (در بخش بعد توضیح داده شده است).
• فعالیت در انجمن‌ها و شبکه‌های اجتماعی: مشارکت در تالارهای گفت‌وگو (فروم‌ها) و گروه‌های مرتبط با حوزه کاری‌تان و پاسخ به سوالات کاربران، علاوه بر برندسازی، می‌تواند به شکل غیرمستقیم برای سایت شما ترافیک و لینک کسب کند. البته لینک‌هایی که در پروفایل‌ها یا امضاها قرار می‌دهید معمولاً نوفالو هستند و اثر مستقیمی ندارند، اما حضور شما در جوامع آنلاین باعث شناخته‌تر شدن برندتان می‌شود. همچنین اشتراک‌گذاری محتوای جدید سایت در شبکه‌های اجتماعی (توییتر، لینکدین، اینستاگرام، فیسبوک و ...) می‌تواند به افزایش reach محتوا و در نتیجه دریافت لینک‌های بیشتر کمک کند.
• آنالیز رقبا: یکی از راه‌های خوب، بررسی بک‌لینک‌های رقبا با ابزارهایی نظیر Ahrefs، Moz Link Explorer یا SEMRush است. ببینید چه سایت‌هایی به آنها لینک داده‌اند و با چه استراتژی‌ای. شاید شما هم بتوانید از همان منابع لینک بگیرید یا ایده‌های جدیدی برای محتوا و لینک‌سازی پیدا کنید.

توجه: بک‌لینک‌سازی باید طبیعی و تدریجی باشد. از روش‌های سریع اما غیرقانونی (اصطلاحاً سئوی کلاه سیاه) مانند خرید انبوه بک‌لینک از سایت‌های بی‌کیفیت، لینک‌گذاری در مزارع لینک (Link Farm) یا کامنت‌های اسپم جداً خودداری کنید. الگوریتم‌های گوگل مانند پنگوئن به شدت با لینک‌های اسپم برخورد می‌کنند و ممکن است سایت شما را جریمه کنند. اگر به طور ناخواسته یا توسط رقبا بک‌لینک‌های مخرب دریافت کرده‌اید، از ابزار Disavow در گوگل سرچ کنسول برای اعلام عدم اعتبار آنها استفاده کنید.

سیگنال‌های شبکه‌های اجتماعی (Social Signals)

فعالیت در شبکه‌های اجتماعی به تنهایی جایگزین بک‌لینک نمی‌شود، اما نقش مکمل در سئو خارجی دارد. منظور از سیگنال اجتماعی، میزان اشتراک‌گذاری (Share)، لایک، کامنت و کلیت تعامل کاربران در شبکه‌های اجتماعی با محتوای شما است . هرچه محتوای شما حضور پررنگ‌تری در شبکه‌های اجتماعی داشته باشد، برند شما در ذهن کاربران شناخته‌شده‌تر خواهد بود و احتمال دریافت لینک طبیعی نیز افزایش می‌یابد. به بیان دیگر، سوشال سیگنال‌ها به طور غیرمستقیم بر سئو تاثیر می‌گذارند؛ زیرا نشان‌دهنده محبوبیت و تعامل کاربران با محتوای شما هستند . برای بهبود این سیگنال‌ها:

• حساب‌های فعال و رسمی در شبکه‌های اجتماعی مرتبط ایجاد کنید (فیسبوک، توییتر، لینکدین، اینستاگرام و حتی یوتیوب بسته به نوع کسب‌وکار).
• مطالب جدید سایت را در این شبکه‌ها به اشتراک بگذارید. برای این کار می‌توانید از ابزارهای زمان‌بندی پست مثل Buffer یا ابزارهای مدیریت شبکه‌های اجتماعی استفاده کنید.
• با مخاطبان خود در شبکه‌ها تعامل داشته باشید؛ به نظرات و پیام‌ها پاسخ دهید، محتوای جالب و مرتبط (نه فقط تبلیغاتی) منتشر کنید و سعی کنید جامعه آنلاین پیرامون برند خود ایجاد کنید.
• محتوای قابل اشتراک‌گذاری تولید کنید؛ برای مثال مقالات جامع لیستی، ویدئوهای کوتاه آموزنده، اینفوگرافیک‌ها و نقل‌قول‌های الهام‌بخش اغلب شانس بیشتری برای وایرال شدن در شبکه‌ها دارند.

نکته مهم: طبق اعلام رسمی، گوگل مستقیماً تعداد لایک یا فالوئرهای شما را به عنوان سیگنال رتبه‌بندی در نظر نمی‌گیرد. اما همین که یک محتوا در شبکه‌های اجتماعی پربازدید می‌شود، می‌تواند موجب افزایش ترافیک مستقیم و حتی جذب بک‌لینک گردد . بنابراین حضور فعال در شبکه‌های اجتماعی را به چشم فرصت دیده‌شدن و ترویج غیرمستقیم سایت خود ببینید.

برندسازی و روابط عمومی آنلاین

برندینگ (برندسازی) نقش پررنگی در سئو خارجی بازی می‌کند. وقتی نام برند شما در فضای وب شناخته شود، افراد بیشتری آن را در گوگل جستجو می‌کنند که به آن جستجوی برند می‌گویند. افزایش جستجوی برند و ذکر نام برند شما در سایت‌های مختلف حتی اگر لینک هم نباشد (به اصطلاح Unlinked Mentions) می‌تواند به گوگل نشان دهد کسب‌وکار شما معتبر است. برای تقویت برند آنلاین خود اقدامات زیر مفید است:

• در رویدادهای آنلاین و وبینارها شرکت کنید یا خود میزبان رویداد باشید تا نام شما مطرح شود.
• با سایت‌ها و بلاگرهای حوزه خود ارتباط برقرار کنید. یک رابطه خوب می‌تواند منجر به اشاره یا لینک آنها به شما شود.
• اخبار و دستاوردهای کسب‌وکار خود را در قالب بیانیه خبری (Press Release) منتشر کنید. اگر خبر شما برای خبرنگاران جالب باشد، در رسانه‌ها پوشش داده می‌شود و لینک یا ذکر برند دریافت می‌کنید.
• در شبکه‌هایی مثل لینکدین، تخصص و دانش خود را با انتشار مقاله و پست‌های کاربردی نشان دهید. این کار شما را به عنوان متخصص صنعت به مخاطبان می‌شناساند.

همچنین روابط عمومی دیجیتال فراتر از رپورتاژ آگهی سنتی است. تلاش کنید به جای سایت‌های مزرعه‌ای، در رسانه‌های معتبر و پربازدید شایستگی حضور پیدا کنید. برای مثال اگر یک مطالعه یا نظرسنجی منحصربه‌فرد انجام داده‌اید، نتایج آن را به خبرنگاران حوزه صنعت خود بفرستید تا در اخبار از آن استفاده کنند. این نوع لینک‌ها بسیار ارزشمندند.

اشتباهات رایج در سئو خارجی: بزرگ‌ترین اشتباه، تکیه به روش‌های اسپم برای لینک‌سازی است. خرید بک‌لینک انبوه، تبادل لینک گسترده (هرزه‌پیوند)، ثبت سایت در صدها دایرکتوری بی‌کیفیت و کارهایی از این قبیل دیر یا زود توسط گوگل شناسایی و باعث جریمه (افت شدید رتبه) می‌شوند . اگر استراتژی لینک‌سازی شما طبیعی و مبتنی بر محتوا و روابط واقعی باشد، نیازی به ترس از جریمه نخواهید داشت. همچنین عدم فعالیت در شبکه‌های اجتماعی و بی‌توجهی به برندسازی، فرصت‌های بزرگی را از شما می‌گیرد. در مقابل، حضور آگاهانه و مفید در فضای وب، هم برای کسب‌وکار شما اعتبار می‌آورد و هم سئوی سایتتان را به طور پایدار تقویت می‌کند.

سئو تکنیکال (Technical SEO)

سئوی تکنیکال به بهینه‌سازی جنبه‌های فنی وب‌سایت گفته می‌شود که خزیدن (Crawl) و ایندکس شدن وب‌سایت توسط موتورهای جستجو را تسهیل می‌کنند و عملکرد سایت را برای کاربران بهبود می‌بخشند. پس از آنکه محتوای خوبی تولید کردید (سئو داخلی) و اعتبار سایت را بالا بردید (سئو خارجی)، باید مطمئن شوید هیچ مانع فنی‌ای سر راه موتورهای جستجو برای دسترسی به سایت شما وجود ندارد. مسائل تکنیکال متعددی در سئو مطرح می‌شوند که در این بخش به مهم‌ترین آن‌ها می‌پردازیم:

بهبود سرعت سایت

سرعت بارگذاری صفحات یکی از فاکتورهای مهم در رتبه‌بندی است. گوگل به طور رسمی اعلام کرده که سرعت لود سایت بر رنکینگ تاثیرگذار است (به ویژه در جستجوهای موبایل) . سایت‌های کند علاوه بر نارضایتی کاربران، توسط موتور جستجو نیز کمتر ترجیح داده می‌شوند. برای افزایش سرعت سایت اقدامات زیر را انجام دهید:

• استفاده از سرور هاستینگ قوی و شبکه توزیع محتوا (CDN) برای رساندن محتوا به کاربر از نزدیک‌ترین موقعیت جغرافیایی.
• بهینه‌سازی تصاویر (که در بخش قبل توضیح داده شد) و کاهش حجم فایل‌های CSS و JavaScript با فشرده‌سازی (minify) کدها.
• کاهش تعداد درخواست‌های HTTP با حذف اسکریپت‌ها و پلاگین‌های غیرضروری. مثلا ترکیب چند فایل CSS در یک فایل واحد یا بارگذاری مشروط برخی اسکریپت‌ها تنها در صفحات مورد نیاز.
• استفاده از کش (Cache) سمت سرور و مرورگر. فعال‌سازی کش‌براوزر باعث می‌شود عناصر ثابت سایت (مانند لوگو، CSS) در بازدیدهای بعدی فوراً از حافظه مرورگر لود شوند.
• بهره‌گیری از قابلیت بارگذاری تنبل (Lazy Load) برای تصاویر و ویدئوها. به این معنی که تصاویر خارج از دید کاربر تا زمانی که به پایین صفحه اسکرول نکرده، بارگیری نشوند.

برای ارزیابی سرعت سایت می‌توانید از ابزارهای رایگان مانند Google PageSpeed Insights، GTmetrix یا Pingdom استفاده کنید. این ابزارها علاوه بر نمره‌دهی به سرعت صفحات، پیشنهادات دقیقی برای بهبود ارائه می‌کنند. همچنین Core Web Vitals گوگل (شامل FID، LCP، CLS) به‌عنوان معیارهای تجربه کاربری مرتبط با سرعت و پایداری صفحه، باید در حد استاندارد باشند. گزارش Core Web Vitals در کنسول جستجوی گوگل قابل دسترسی است.

سازگاری با موبایل (Mobile-Friendly)

اکثریت کاربران اینترنت امروزه از طریق موبایل وب‌گردی می‌کنند. گوگل نیز با معرفی الگوریتم Mobile First Indexing تاکید کرده که نسخه موبایل سایت‌ها را مبنای ایندکس و رتبه‌بندی قرار می‌دهد . بنابراین ریسپانسیو بودن و نمایش صحیح سایت در صفحه‌های کوچک یک ضرورت است، نه گزینه. مطمئن شوید طراحی سایت شما واکنش‌گرا است؛ یعنی عناصر صفحه (تصاویر، منوها، متن) خود را با اندازه صفحه نمایش تطبیق می‌دهند . هیچ المان مهمی (متن یا دکمه) در نسخه موبایل نباید بیرون از صفحه یا بسیار ریز نمایش داده شود. برای آزمون موبایل فرندلی بودن، می‌توانید از ابزار رسمی Mobile-Friendly Test گوگل استفاده کنید. برخی نکات فنی موبایل:

• از فلش یا تکنولوژی‌های منسوخ که در موبایل پشتیبانی نمی‌شوند استفاده نکنید.
• اندازه فونت متن را حداقل ۱۴px در نظر بگیرید تا خوانا باشد.
• فاصله لینک‌ها و دکمه‌ها را در نسخه موبایل به اندازه کافی بگذارید تا لمس اشتباهی رخ ندهد.
• پاپ‌آپ‌ها یا بنرهای تمام‌صفحه مزاحم (که به Interstitial معروفند) در موبایل استفاده نکنید یا حداقل تا حد ممکن محدود کنید؛ چون گوگل این‌ها را جریمه می‌کند (تجربه کاربری بد).

در مجموع، سایت شما باید بر روی موبایل همان محتوایی را ارائه دهد که روی دسکتاپ ارائه می‌دهد. اگر نسخه AMP دارید یا نسخه موبایل جداگانه، حتماً تگ‌های متقابل rel="alternate" و rel="canonical" بین آنها تنظیم باشد.

استفاده از پروتکل امن HTTPS

HTTPS استاندارد ایمن تبادل اطلاعات در وب است. سایتی که با HTTPS ارائه می‌شود، اطلاعات را رمزنگاری می‌کند تا در بین راه قابل سرقت یا شنود نباشد. سال‌هاست که گوگل اعلام کرده استفاده از HTTPS برای همه سایت‌ها (نه فقط فروشگاهی) یک سیگنال رتبه‌بندی محسوب می‌شود . اگر سایت شما هنوز با پروتکل http ارائه می‌شود، حتماً یک گواهی SSL معتبر تهیه و پیکربندی کنید تا آدرس سایت به https تغییر کند. مرورگرهای مدرن (مثل Chrome) در صورت عدم استفاده از HTTPS به کاربران اخطار «اتصال ایمن نیست» نمایش می‌دهند که تاثیر بسیار منفی روی اعتماد کاربر دارد. پس این مورد را در اولویت قرار دهید. پس از نصب SSL:

• از درستی ریدایرکت‌های 301 از نسخه http به https اطمینان حاصل کنید (تمام صفحات باید به نسخه امن هدایت شوند).
• در کنسول گوگل، نسخه https سایت را به عنوان Property اصلی اضافه کنید.
• نقشه سایت (Sitemap) خود را با URLهای https به روز کنید.

بهینه‌سازی برای خزش و ایندکس (Crawlability & Indexability)

برای اینکه صفحات شما در نتایج جستجو ظاهر شوند، اول باید توسط موتور جستجو خزش و سپس ایندکس شوند. چند ابزار مهم برای کنترل این فرآیند در اختیار شماست: robots.txt، تگ‌های متا (index/noindex, follow/nofollow) و همچنین نقشه سایت.

فایل robots.txt: این فایل متنی در ریشه هاست شما قرار می‌گیرد و به خزنده‌ها اعلام می‌کند کدام بخش‌های سایت را می‌توانند بخزند و کدام بخش‌ها را نه. به عنوان مثال می‌توانید پوشه‌های مدیریتی یا صفحات خاصی را با دستور Disallow از دسترس ربات‌ها خارج کنید. مراقب باشید هیچ‌گاه صفحاتی را که می‌خواهید ایندکس شوند، در robots.txt مسدود نکنید. از طرف دیگر، مسدود کردن صفحات کم‌اهمیت (مثل صفحات نتایج جستجوی داخلی سایت، صفحه سبد خرید، صفحه ورود کاربر و ...) به مدیریت بودجه خزش گوگل کمک می‌کند . حتماً پس از ایجاد robots.txt، آن را با ابزار Robots Tester در گوگل سرچ کنسول تست کنید تا خطایی نداشته باشد.

متا تگ Robots: در بخش <head> صفحات می‌توانید یک متا تگ Robots قرار دهید و برای هر صفحه تنظیم کنید که ایندکس بشود یا خیر. حالت پیش‌فرض ایندکس است، اما برای صفحاتی که نمی‌خواهید در نتایج باشند (مثلاً صفحه تماس با ما، سیاست خصوصی، یا صفحات تکراری) از متا تگ noindex استفاده کنید. همچنین می‌توانید لینک‌های یک صفحه را nofollow کنید (یعنی به خزنده بگویید لینک‌های این صفحه را دنبال نکند) اما استفاده از nofollow در سطح کل صفحه توصیه نمی‌شود مگر در شرایط خاص.

اپلیکیشن دنیای بازی لیدوما

تگ کنونیکال (Canonical): اگر صفحات مشابه یا محتوای تکراری در سایت دارید که با URLهای متفاوت در دسترس‌اند، حتماً از تگ کنونیکال استفاده کنید. این تگ در <head> صفحه قرار می‌گیرد و آدرس صفحه اصلی (ترجیحی) را مشخص می‌کند. مثلاً اگر یک محتوا از طریق چند آدرس (با پارامترهای مختلف یا نسخه چاپی و ...) در دسترس است، روی همه آنها تگ کنونیکال به نسخه اصلی قرار دهید تا گوگل فقط همان را ایندکس کند . کنونیکال به جلوگیری از مشکل محتوای تکراری داخلی کمک می‌کند و تمرکز اعتبار را به یک URL واحد هدایت می‌نماید.

نقشه سایت (XML Sitemap): یک فایل XML تهیه کنید که حاوی لیستی از تمام URLهای مهم سایت شما باشد. این فایل را در آدرس yourdomain.com/sitemap.xml قرار دهید و آدرس آن را در سرچ کنسول ثبت کنید. وجود نقشه سایت به ویژه برای سایت‌های بزرگ یا سایت‌های جدید که ممکن است همه صفحاتشان از طریق لینک‌های داخلی کشف نشود، بسیار مفید است . در نقشه سایت می‌توانید تاریخ آخرین به‌روزرسانی هر صفحه و میزان اولویت را نیز درج کنید (هرچند گوگل گفته است به اولویت‌ها خیلی توجه نمی‌کند). مطمئن شوید فقط صفحاتی که ایندکس‌پذیر هستند در نقشه سایت آمده باشد (صفحات نوایندکس یا صفحات ریدایرکت‌شده را فهرست نکنید).

علاوه بر موارد فوق، مانیتورینگ منظم کنسول جستجوی گوگل (Google Search Console) برای شناسایی خطاهای خزش و ایندکس حیاتی است. اگر گوگل در دسترسی به برخی صفحات خطا داشته باشد (مثلاً خطای 404 یا 5xx)، در بخش Coverage کنسول گزارش می‌شود. این خطاها را برطرف کنید. همچنین هرگونه Page Removal (درخواست حذف صفحه) یا Penalty را می‌توانید از طریق کنسول متوجه شوید. سئو تکنیکال چیزی نیست که یک‌بار انجام دهید و تمام شود؛ باید پیوسته زیر نظر داشته باشید و در صورت بروز مشکل سریعاً اقدام کنید.

داده‌های ساختاریافته و اسکیما (Schema Markup)

اسکیما (Schema.org) یک زبان نشانه‌گذاری است که به شما اجازه می‌دهد جزئیات مشخصی را به صورت ساختاریافته در کد HTML صفحات درج کنید تا برای موتورهای جستجو قابل فهم‌تر باشد. برای مثال با استفاده از اسکیما می‌توانید به گوگل بگویید این صفحه یک «محصول» است و قیمت آن X تومان است و N نفر به آن امتیاز Y داده‌اند. یا می‌توانید مشخص کنید این صفحه یک «مقاله» است و نویسنده آن چه کسی است و تاریخ انتشارش کی بوده. این اطلاعات ساخت‌یافته ممکن است در نتایج جستجو به شکل ریچ اسنیپت (Rich Snippet) نمایش داده شوند و CTR صفحه شما را افزایش دهند . انواع رایج اسکیما و کاربردشان:

• اسکیما Organization/LocalBusiness: برای صفحه‌ی تماس یا صفحه اصلی کسب‌وکار مناسب است. نام شرکت، لوگو، آدرس، تلفن، ساعات کاری و ... را می‌توانید در قالب JSON-LD در صفحه قرار دهید. به خصوص برای سئوی محلی، اسکیما LocalBusiness توصیه می‌شود که اطلاعات NAP و مکان جغرافیایی را به گوگل می‌دهد .
• اسکیما Article/BlogPosting: برای مقالات و پست‌های بلاگ. شامل عنوان، نویسنده، تاریخ انتشار/ویرایش، تصویر شاخص و ... است.
• اسکیما Product: برای صفحات محصول فروشگاه آنلاین. اطلاعات محصول مانند نام، توضیحات، قیمت، موجودی، برند، شناسه (SKU) و ... را مشخص می‌کند . معمولاً همراه با Product، از اسکیما Review یا AggregateRating نیز استفاده می‌شود تا میانگین امتیازات و تعداد نظرها را هم مشخص کنید و ستاره‌دار شدن نتایج را امکان‌پذیر کنید.
• اسکیما FAQ: اگر صفحه‌ای دارید که شامل پرسش و پاسخ متداول است (مانند بخش FAQ در صفحه محصول یا مقاله)، با نشانه‌گذاری FAQ می‌توانید شانس نمایش مستقیم آن پرسش و پاسخ‌ها زیر نتیجه جستجو را داشته باشید.
• اسکیما Breadcrumb: برای نشان دادن مسیر راهبردی کاربران در سایت (که اغلب بالای صفحه یا پایین منو نمایش داده می‌شود). این اسکیما به گوگل ساختار سایت شما را نشان می‌دهد و ممکن است در نتایج، مسیر صفحه را به صورت لینک‌دار نمایش دهد (به جای URL خام) .

اسکیماها ده‌ها نوع دیگر هم دارند (رویداد، کتاب، دستور آشپزی، و ...). برای پیاده‌سازی، می‌توانید از تولیدکننده‌های کد اسکیما یا پلاگین‌های CMS استفاده کنید. بهتر است اسکیما را به صورت JSON-LD در کد صفحه بگذارید (درون تگ <script type="application/ld+json">) تا جدا از بقیه کد HTML باشد. بعد از اضافه کردن، با ابزار Rich Results Test یا اسکیما مارک‌آپ تستینگ در گوگل، صحت آن را بررسی کنید. اگر خطایی وجود داشت، اصلاح کنید. دقت کنید که داده‌های ساختاریافته باید مطابق محتویات قابل مشاهده صفحه باشند. مثلاً نباید محصولی را که قیمت 100 تومان دارد در اسکیما 90 تومان درج کنید یا برای صفحه‌ای که نقد و بررسی ندارد، اسکیمای Review بگذارید. چنین عدم تطابقی می‌تواند از طرف گوگل جریمه یا منجر به Manual Action شود.

سایر نکات فنی مهم

• ساختار سایت و بردکرامب: اطمینان حاصل کنید ساختار کلی سایت شما سلسله‌مراتبی و منطقی است. صفحات دسته‌بندی و زیردسته مشخص باشند و تمامی صفحات مهم از طریق چند کلیک از صفحه اصلی قابل دسترسی باشند. استفاده از بردکرامب (مسیر راهنما) به کاربر نشان می‌دهد در کجای سایت قرار دارد و به گوگل نیز درک بهتری از معماری سایت می‌دهد . بردکرامب را هم در سایت نمایش دهید و هم نشانه‌گذاری اسکیما برای آن اضافه کنید.
• رفع خطاهای 404: لینک‌های شکسته (صفحاتی که وجود ندارند و خطای 404 می‌دهند) را شناسایی و اصلاح کنید. می‌توانید با ابزارهایی مثل Screaming Frog یا گزارش Coverage کنسول گوگل این موارد را بیابید. اگر صفحه‌ای حذف شده است، تا جای امکان آن را به مرتبط‌ترین صفحه موجود با ریدایرکت 301 هدایت کنید تا کاربران و ربات‌ها به صفحه مفیدتری منتقل شوند.
• نسخه موبایل و دسکتاپ هماهنگ: اگر سایت شما نسخه موبایل جداگانه (مثلاً m.example.com) دارد، حتماً تگ‌های rel="canonical" و rel="alternate" را بین نسخه موبایل و دسکتاپ تنظیم کنید تا گوگل آن‌ها را یکسان بداند. هرچند پیشنهاد کلی استفاده از طراحی ریسپانسیو به جای نسخه جداگانه است.
• SSL و ساب‌دومین‌ها: اگر از چند زیردامنه (subdomain) استفاده می‌کنید، مطمئن شوید SSL تمامی آن‌ها به درستی تنظیم شده و در صورت نیاز گواهی Wildcard تهیه کنید. همچنین هر زیردامنه را جداگانه در سرچ کنسول تعریف کنید.
• به‌روز نگه داشتن CMS و افزونه‌ها: مسائل فنی صرفاً محدود به کدهای سئو نیست. اگر از یک سیستم مدیریت محتوا (مثل وردپرس) استفاده می‌کنید، آن را مرتب به‌روزرسانی کنید تا مشکلات امنیتی یا باگ‌ها برطرف شوند. مشکلات امنیتی مثل هک شدن سایت، اثر بسیار منفی بر سئو دارند (گوگل ممکن است سایت هک‌شده را از نتایج حذف کند تا زمان رفع مشکل).

در مجموع، سئو تکنیکال تضمین می‌کند که تلاش‌های محتوایی و خارجی شما بدون مانع به نتیجه برسند. یک سایت سریع، امن و بدون خطا، بستر مناسبی برای درخشش محتوا در نتایج جستجو فراهم می‌کند. سئو فنی شاید برای افراد غیرمتخصص کمی پیچیده به نظر برسد، اما با ابزارهای فراوان موجود (از افزونه‌های سئو گرفته تا خزنده‌های سایت) می‌توان اکثر این مشکلات را شناسایی و برطرف کرد. پیشنهاد می‌شود هر چند وقت یک‌بار یک ممیزی فنی سئو انجام دهید و چک‌کنید که همه‌چیز روبه‌راه است.

سئو محلی (Local SEO)

سئوی محلی شاخه‌ای از سئو است که تمرکز آن بر بهبود رتبه وب‌سایت در جستجوهای مرتبط با یک موقعیت جغرافیایی خاص است. اگر کسب‌وکار شما دارای موقعیت فیزیکی است (مثلاً فروشگاه، رستوران، شرکت خدماتی) یا خدمات شما به منطقه خاصی محدود می‌شود، سئوی محلی به شما کمک می‌کند در جستجوهای کاربران همان منطقه دیده شوید. برای مثال، وقتی کاربری در تهران دنبال «کلینیک پوست» می‌گردد، گوگل ترکیبی از نتایج ارگانیک و نتایج محلی (Local Pack) را نمایش می‌دهد که شامل نقشه و لیست کسب‌وکارهای نزدیک است. شما می‌خواهید در آن نتایج محلی حضور داشته باشید. در این بخش، فاکتورهای مهم لوکال سئو را بررسی می‌کنیم:

ایجاد و بهینه‌سازی پروفایل Google My Business (Google Business Profile)

اولین و مهم‌ترین گام در سئوی محلی، ساخت یک پروفایل کسب‌وکار در گوگل است. گوگل بیزنس (که اکنون Google Business Profile نامیده می‌شود) سرویسی است که به کسب‌وکارها اجازه می‌دهد اطلاعاتشان را در نتایج جستجوی محلی و نقشه گوگل مدیریت کنند. اگر قبلاً پروفایل نساخته‌اید: به سایت Google My Business (business.google.com) بروید و ثبت‌نام کنید. نام کسب‌وکار، دسته‌بندی (Category) مناسب، آدرس دقیق، شماره تلفن، ساعات کاری، وب‌سایت و سایر جزئیات را به طور کامل وارد کنید . هر چه اطلاعات شما کامل‌تر باشد، احتمال نمایش در نتایج محلی بیشتر است.

تایید (Verification): گوگل معمولاً با ارسال کارت پستال حاوی کد به آدرس کسب‌وکار، صحت مکان را تایید می‌کند (در برخی مناطق ممکن است تایید از طریق تلفن یا ایمیل هم انجام شود). این مرحله را طی کنید تا پروفایل شما Verified شود.

پس از ایجاد پروفایل، بهینه‌سازی‌های زیر را انجام دهید:

• چند عکس باکیفیت از محل کسب‌وکار، محصولات یا تیم خود آپلود کنید. کسب‌وکارهای با تصاویر جذاب توجه بیشتری جلب می‌کنند.
• بخش Questions & Answers را زیر نظر داشته باشید. به سوالاتی که کاربران ممکن است بپرسند پاسخ دهید (حتی می‌توانید خودتان سوالات متداول را طرح کرده و پاسخ دهید تا کاربران دیگر استفاده کنند).
• پست‌های گوگل (Google Posts): امکان انتشار پست‌های کوتاه شامل متن، تصویر و لینک در پروفایل وجود دارد. از این بخش برای اطلاع‌رسانی رویدادها، پیشنهادات ویژه یا اخبار جدید کسب‌وکار استفاده کنید . این پست‌ها عمر محدودی دارند (حدود ۷ روز)، ولی می‌توانند در جذب مشتری موثر باشند.

به‌طور خلاصه، پروفایل گوگل‌بیزنس خود را زنده و به‌روز نگه دارید. طبق آمار، کسب‌وکارهایی که پروفایل خود را کامل کرده‌اند و فعال هستند، بازدید و تعامل بیشتری از سوی کاربران دریافت می‌کنند .

توجه داشته باشید که برای کاربران داخل ایران، خود سرویس Google My Business به صورت مستقیم در دسترس نیست (گوگل کشور ایران را تحریم کرده و امکان ثبت کسب‌وکار با آدرس ایران وجود ندارد) . راه‌حل این است که یا با تغییر IP و انتخاب نزدیک‌ترین لوکیشن (مثلاً کسب‌وکار خود را در یک شهر دیگر ثبت کنید) اقدام کنید، یا اینکه تنها روی نمایش در گوگل مپ تمرکز کنید (با افزودن مکان از طریق گوگل مپ). با این حال، توضیحات بالا برای کسب‌وکارهای بین‌المللی یا هر جایی خارج از ایران کاملاً اعمال می‌شود. اگر کسب‌وکار شما خارج از ایران است یا مخاطبان بین‌المللی دارید، پروفایل GMB را جدی بگیرید، چون بسیاری از متخصصان آن را مهم‌ترین عامل در رتبه‌بندی محلی می‌دانند .

NAP و استنادات محلی (Consistency of Name, Address, Phone)

NAP مخفف Name, Address, Phone (نام کسب‌وکار، آدرس و تلفن) است. یکی از مهم‌ترین سیگنال‌های رتبه‌بندی محلی این است که اطلاعات NAP شما در همه جا کاملاً یکسان و دقیق باشد . موتورهای جستجو از NAP برای تایید هویت و موقعیت کسب‌وکار استفاده می‌کنند . موارد زیر را رعایت کنید:

• نام رسمی کسب‌وکار خود را ثابت نگه دارید (از به‌کاربردن عبارات تبلیغاتی اضافی در نام خودداری کنید؛ مثلاً «رستوران نارنج - بهترین کبابی تهران» در یک جا و «رستوران نارنج تهران» در جای دیگر اشتباه است).
• آدرس پستی را با جزئیات بنویسید و قالب نوشتاری را یکسان نگه دارید. مثلا اگر یک‌بار می‌نویسید «خیابان انقلاب، کوچه فلان، پلاک ۱۰» در جای دیگر هم دقیقاً همان را تکرار کنید (ننویسید «خ. انقلاب، کوچه فلانی، پ۱۰»).
• شماره تماس ترجیحاً ثابت دفتر باشد و حتماً کد شهر را شامل شود. اگر چند شماره دارید، یکی را به عنوان اصلی معرفی کنید.

این اطلاعات NAP باید:

• در وب‌سایت خودتان درج شود (ترجیحاً در فوتر سایت یا صفحه تماس با ما). داشتن NAP در تمامی صفحات سایت (مثلاً در پایین سایت) به گوگل کمک می‌کند تطابق بهتری انجام دهد .
• در پروفایل گوگل‌بیزنس و همین‌طور سایر سرویس‌های نقشه (مثل Apple Maps, Bing Places) و شبکه‌های اجتماعی کسب‌وکار (فیسبوک، اینستاگرام - در بخش Bio) کاملاً یکسان وارد شود.
• در دایرکتوری‌ها و سایت‌های لیست کسب‌وکار (local directories) نیز اضافه شود. سایت‌هایی مثل Foursquare، Yelp، YellowPages، Bing Local و برای ایران سایت‌هایی مثل کتاب اول، بانک مشاغل و ... مواردی هستند که باید کسب‌وکار خود را در آن‌ها ثبت کنید .

این Citationها (استنادات محلی) حتی اگر لینک به سایت شما ندهند، به تایید صحت اطلاعات شما کمک می‌کنند . ابزارهایی مانند Moz Local، BrightLocal یا Yext می‌توانند لیستینگ‌های شما در سایت‌های مختلف را مدیریت کنند تا همه اطلاعات هماهنگ بمانند . البته این سرویس‌ها برای ایران پشتیبانی قوی ندارند، بنابراین ممکن است لازم باشد دستی در تک‌تک سایت‌های مربوطه کسب‌وکار خود را ثبت یا اصلاح کنید.

نظرات و امتیازات مشتریان (Reviews & Ratings)

یکی از عوامل اثرگذار در سئو محلی، دیدگاه‌ها و امتیازات مشتریان است. وجود نقدها و امتیازات مثبت نشان‌دهنده محبوبیت و کیفیت کسب‌وکار شماست و می‌تواند هم بر تصمیم کاربران تاثیر بگذارد و هم یک سیگنال به گوگل ارسال کند . طبق مطالعات، سیگنال‌های مرتبط با نقد و بررسی حدود ۱۵٪ در رتبه‌بندی محلی تاثیر دارند . به خصوص در نتایج Local Pack (بسته نقشه) تعداد و میانگین ستاره‌های شما می‌تواند تعیین‌کننده باشد. بنابراین:

• از مشتریان راضی خود بخواهید در گوگل برای شما نظر (Review) بنویسند و به کسب‌وکار شما امتیاز بدهند. می‌توانید لینک مستقیم صفحه نقد و بررسی گوگل خود را برایشان ارسال کنید تا کارشان آسان شود.
• به تمامی نظرات پاسخ دهید؛ چه مثبت و چه منفی. پاسخ دادن فعال نشان می‌دهد شما به بازخورد مشتری اهمیت می‌دهید. حتی پاسخ به نقد منفی (با لحنی حرفه‌ای و تلاش برای حل مشکل) می‌تواند اثر مثبتی بر دیگران داشته باشد . گوگل نیز تصریح کرده تعامل صاحب کسب‌وکار با نظرات یک عامل اعتماد است .
• علاوه بر گوگل، تشویق کنید مشتریان در سایت‌های دیگری مثل ایستاگرام (در دایرکت یا کامنت) یا سایت‌های نقد محلی نظر بدهند. گوگل ممکن است نقدهای سایت‌های ثالث مانند Yelp یا دیگر پلتفرم‌ها را هم مدنظر قرار دهد .

اگر نگران دریافت نقد منفی هستید، به یاد داشته باشید تعداد کمی نقد منفی در کنار اکثریت نظرات مثبت، طبیعی است و اعتماد بیشتری ایجاد می‌کند تا اینکه تمام نظرات شما ۵ ستاره باشند (که ممکن است مصنوعی به نظر برسد). در مواجهه با نظر منفی، محترمانه پاسخ دهید و اگر نیاز به دلجویی یا جبران است انجام دهید. این کار تصویر حرفه‌ای از شما ارائه می‌دهد.

بهینه‌سازی وب‌سایت برای جستجوی محلی

وب‌سایت شما نیز باید برای سئوی محلی بهینه‌سازی On-Page محلی شود. چند اقدام در این زمینه:

• درج آدرس و اطلاعات تماس در سایت: حتماً یک صفحه «تماس با ما» داشته باشید و آدرس کامل کسب‌وکار، تلفن‌ها، ایمیل و نقشه محل را در آن قرار دهید. حتی بهتر است این اطلاعات به صورت متنی (نه در قالب تصویر) در فوتر تمامی صفحات سایت نیز بیاید . این کار هم به کاربران کمک می‌کند و هم به موتور جستجو سیگنال محلی می‌دهد.
• استفاده از کلمات کلیدی محلی در محتوا: در تگ عنوان، متا دیسکریپشن و محتوای صفحه‌های مهم، در صورت امکان نام شهر یا منطقه خود را ذکر کنید . برای مثال، به جای عنوان «بهترین کافی‌شاپ دنج برای قرار» بنویسید «بهترین کافی‌شاپ دنج در شیراز برای قرار». یا در صفحه تماس در کنار نام شرکت، شهر را ذکر کنید. دقت کنید که زیاده‌روی نکنید و فقط جایی که منطقی است نام مکان را ذکر کنید.
• ایجاد صفحات جداگانه برای مکان‌های مختلف (در صورت نیاز): اگر کسب‌وکار شما چند شعبه در شهرها یا مناطق مختلف دارد، برای هر کدام یک صفحه فرود اختصاصی بسازید که اطلاعات همان شعبه (آدرس، تلفن، ساعت کاری، نقشه و شاید معرفی کارکنان آن شعبه) را داشته باشد . این صفحات را برای کلمات کلیدی محلی همان منطقه بهینه کنید (مثلاً «وکالت در تبریز» و «وکالت در تهران» دو صفحه جداگانه).
• تولید محتوای محلی: می‌توانید در بخش وبلاگ سایت خود محتوایی تولید کنید که به جامعه یا منطقه شما مرتبط است. برای مثال اگر یک شرکت ساختمانی هستید، مقاله‌ای با عنوان «۱۰ محل برتر تهران برای خرید آپارتمان» بنویسید و در آن اشاره‌ای هم به خدمات خود کنید. یا اخبار و رویدادهای محلی مرتبط با صنعت خود را پوشش دهید. این نوع محتوا کاربران محلی را جذب می‌کند و احتمال دریافت بک‌لینک از سایت‌های محلی را نیز افزایش می‌دهد .

ضمناً اضافه کردن یک نقشه گوگل تعاملی در سایت (مثلاً با iframe نقشه محل کسب‌وکار) مفید است. این کار به گوگل کمک می‌کند بین وب‌سایت شما و مکان فیزیکی‌تان ارتباط برقرار کند . بهتر است نقشه را در صفحه تماس یا صفحه اصلی بگنجانید و حتماً از API رسمی گوگل یا iframe معتبر استفاده کنید.

لینک‌سازی محلی و مشارکت در جامعه

بک‌لینک‌های محلی به لینک‌هایی گفته می‌شود که از سایت‌ها یا منابع همان منطقه به سایت شما داده می‌شوند. برای مثال، لینک از یک خبرگزاری محلی شهر شما، یا وب‌سایت یک دانشگاه/سازمان در شهرتان، یا حتی وبلاگ یک فرد تاثیرگذار بومی. این لینک‌ها علاوه بر افزایش اعتبار، به گوگل کمک می‌کنند تا محلی بودن کسب‌وکار شما را بهتر تشخیص دهد . راه‌های کسب لینک محلی:

• اسپانسر شدن در رویدادهای محلی: اگر در شهرتان کنفرانس، همایش، نمایشگاه یا رویدادی مرتبط با کسب‌وکارتان برگزار می‌شود، با حمایت مالی یا همکاری در برگزاری، می‌توانید نام و لینک وب‌سایت خود را در وب‌سایت آن رویداد قرار دهید.
• مشارکت در انجمن‌ها و گروه‌های شهری: مثلاً اگر در شهری انجمن اصناف یا اتاق بازرگانی وجود دارد، عضو شوید و در وب‌سایت آن‌ها پروفایل کسب‌وکار خود را اضافه کنید (معمولاً همراه با لینک).
• تبادل با کسب‌وکارهای مکمل محلی: منظور تبادل لینک مستقیم نیست (که گوگل خوشش نمی‌آید)، بلکه همکاری در محتوا یا خدمات است. برای مثال، اگر شما سالن زیبایی هستید و یک باشگاه ورزشی نزدیکتان است، می‌توانید یک پست وبلاگی مشترک یا تخفیف مشترک ترتیب دهید و در وب‌سایت‌های هم به هم اشاره (و لینک) کنید. چون هر دو در یک منطقه‌اید، این همکاری منطقی و برای کاربران مفید است.
• ثبت اخبار و مقالات در رسانه‌های محلی: ارسال بیانیه مطبوعاتی به وب‌سایت‌های خبری محلی در مورد یک دستاورد یا رویداد مرتبط با کسب‌وکارتان (مثلاً افتتاح شعبه جدید، اجرای طرح خیریه و ...) می‌تواند منجر به انتشار خبر همراه لینک شود. سایت‌های خبری محلی اغلب اتوریتی خوبی دارند.

همچنین در حد توان، سعی کنید ارتباطات محلی قوی ایجاد کنید. برای مثال شرکت در فعالیت‌های عام‌المنفعه شهری یا همکاری با دانشگاه‌های محلی، از شما چهره مثبت‌تری می‌سازد و ممکن است باعث ذکر نام کسب‌وکار شما در وب‌سایت‌های معتبر محلی شود.

اشتباهات رایج در سئوی محلی

• عدم ثبت کسب‌وکار در گوگل یا عدم تایید پروفایل، که باعث می‌شود از حضور در نتایج نقشه محروم شوید.
• درج ناهماهنگ نام یا آدرس در سایت‌ها و پلتفرم‌های مختلف (حتماً یک بار اطلاعات تماس خود را استاندارد کنید و همان را همه جا کپی کنید) .
• نادیده گرفتن بخش نظرات: کسب‌وکارهایی که به نقدها پاسخ نمی‌دهند یا نقد منفی زیادی دارند، شانس کمتری برای جذب مشتری از طریق جستجوی محلی خواهند داشت .
• عدم ذکر شهر یا محدوده در سایت: اگر کاربری وارد سایت شما شود ولی نداند شما کجا هستید، احتمالاً خارج می‌شود. این هم از نظر تجربه کاربری و هم از نظر سئو مضر است.
• رقابت روی کلمات خیلی کلی: برای کسب‌وکار محلی خود ترکیب کلمه کلیدی + نام شهر را هدف بگیرید. تلاش برای رتبه گرفتن روی عباراتی مثل «فروشگاه موبایل» به تنهایی، شما را با تمام فروشگاه‌های اینترنتی کشور درگیر می‌کند. در حالی که «فروشگاه موبایل در کرج» رقابت محدودتری دارد و مخاطب مرتبط‌تری به همراه خواهد آورد .

در پایان، توجه داشته باشید که سئو محلی و سئو عمومی (ارگانیک) روی یکدیگر اثرگذارند. یعنی اگر سایت شما به طور کلی سئو و محتوای قوی داشته باشد، در نتایج محلی هم رتبه بهتری می‌گیرد و برعکس . پس جدا از اقدامات خاص محلی که گفته شد، پایه‌های اصلی سئو (محتوای خوب، تجربه کاربری مناسب، لینک‌های باکیفیت) را همواره تقویت کنید تا در جستجوهای محلی نیز پیشتاز باشید.

سئو فروشگاهی (E-Commerce SEO)

سئوی وب‌سایت‌های فروشگاهی (آنلاین‌شاپ‌ها)، شامل همه موارد عمومی سئو است که تاکنون گفتیم، با این تفاوت که در فروشگاه‌های اینترنتی چالش‌ها و جزئیات اضافی وجود دارد. سایت‌های فروشگاهی معمولاً صفحات بسیار بیشتری (برای هر محصول و دسته‌بندی) دارند و مرتب در حال تغییر (اضافه‌شدن محصولات جدید، تغییر قیمت‌ها، اتمام موجودی و ...) هستند. در این بخش به نکات تخصصی سئو برای فروشگاه‌های آنلاین می‌پردازیم: ساختار سلسله‌مراتبی صحیح برای یک سایت فروشگاهی: صفحه اصلی فروشگاه یک کلمه‌کلیدی کلی (مثلاً «خرید لپ‌تاپ») را هدف می‌گیرد و صفحات دسته‌بندی زیرمجموعه آن، کلمات جزئی‌تر (مثل «خرید لپ‌تاپ ایسوس» و «خرید لپ‌تاپ HP») را پوشش می‌دهند .

ساختار سایت فروشگاهی و دسته‌بندی‌ها

یک سایت فروشگاهی باید ساختار واضح و منظمی داشته باشد تا هم کاربران به راحتی محصولات را پیدا کنند و هم گوگل بتواند سلسله‌مراتب صفحات را درک کند. صفحه اصلی فروشگاه معمولاً برای یک مفهوم گسترده (کل کسب‌وکار) بهینه می‌شود – مثلاً اگر حوزه کاری شما لپ‌تاپ است، صفحه اصلی روی کلمه «خرید لپ‌تاپ» یا «فروش لپ‌تاپ و کامپیوتر» متمرکز است . سپس دسته‌بندی‌های اصلی محصولات (مانند لپ‌تاپ ایسوس، لپ‌تاپ لنوو، لپ‌تاپ گیمینگ و ...) هر کدام صفحات جداگانه‌ای دارند که کلمات کلیدی اختصاصی‌تری را هدف می‌گیرند . زیرمجموعه‌های دسته هم اگر دارید (مثلاً زیر دسته «لپ‌تاپ گیمینگ» می‌تواند برندهای مختلف باشد) به همین ترتیب ساختاربندی شوند. نکات مهم در ساختار فروشگاه:

• تا حد امکان سلسله‌مراتب را کم‌عمق نگه دارید. کاربر باید با حداکثر ۳ کلیک از صفحه اصلی به صفحه محصول برسد. اگر ساختار خیلی تو در تو باشد (مثلاً ۵-۶ سطح دسته‌بندی)، هم کاربر سردرگم می‌شود هم ربات ممکن است برخی صفحات عمیق را کمتر خزش کند.
• از بردکرامب در صفحات محصول و دسته‌بندی استفاده کنید تا مسیر دسته‌بندی‌ها نمایش داده شود (و حتماً اسکیما Breadcrumb هم اضافه کنید). این کار در سایت‌های فروشگاهی ضروری است چون کاربر ممکن است مستقیماً از گوگل وارد صفحه محصول شود و با دیدن بردکرامب متوجه می‌شود که این محصول زیرمجموعه چه دسته‌ای است و می‌تواند روی دسته کلیک کند.
• صفحه اصلی فروشگاه را به همه دسته‌های مهم (اصلی) لینک کنید. معمولاً این کار از طریق منوی سایت یا بخش‌هایی مانند “دسته‌های پربازدید” انجام می‌شود. به هر حال، تمام راه‌های ممکن را برای پیوند داخلی بین صفحه اصلی، صفحات دسته و صفحات محصول فراهم کنید تا جریان اعتبار بین آن‌ها برقرار باشد.
• از دید کلمه کلیدی: کلیدواژه‌های پرتکرار و کلی‌تر را به صفحه اصلی و دسته‌های سطح بالا نسبت دهید، و عبارات دقیق‌تر (مثل نام مدل‌ها) را به صفحات محصول. این گونه صفحات شما با هم رقابت نمی‌کنند بلکه هر کدام تکمیل‌کننده دیگری در نتایج جستجو خواهند بود.

بهینه‌سازی صفحات دسته‌بندی

صفحات دسته‌بندی فروشگاه اغلب نادیده گرفته می‌شوند، در حالی که پتانسیل بالایی برای رتبه‌گیری دارند. بسیاری از کاربران عباراتی مثل «خرید + [نام دسته]» را جستجو می‌کنند (مثلاً «خرید گوشی سامسونگ مدل A» ممکن است به جای صفحه یک محصول خاص، به صفحه دسته گوشی سامسونگ ختم شود). برای بهینه‌سازی این صفحات:

• یک توضیح متنی منحصربه‌فرد در بالای لیست محصولات بنویسید. این متن باید به طور خلاصه دسته‌بندی را معرفی کند، درباره تنوع محصولات آن صحبت کند و می‌تواند حاوی کلمات کلیدی مرتبط باشد. مثلاً در صفحه دسته «گوشی سامسونگ»، مقدمه‌ای چند خطی درباره ویژگی‌های گوشی‌های سامسونگ، سری‌های محبوب (Galaxy A, S, Note) و مزایای خرید از فروشگاه شما بیاورید. این کار دو فایده دارد: اول، محتوای متنی به گوگل کمک می‌کند صفحه دسته را بهتر درک کند (چون صرفاً لیست محصول ممکن است کافی نباشد)؛ دوم، به کاربری که وارد صفحه شده یک راهنمایی اولیه ارائه می‌دهد. بسیاری از سایت‌های بزرگ (دیجی‌کالا، آمازون و ...) این روش را به کار می‌برند .
• تگ عنوان و توضیحات متا را برای هر دسته بهینه و مختص همان دسته بنویسید. عنوان صفحه دسته‌بندی باید شامل نام آن دسته و شاید برند یا ویژگی کلی باشد (مثلاً «خرید لپ‌تاپ گیمینگ - فروش ویژه انواع لپتاپ مخصوص بازی»). از نوشتن تمام عناوین به یک فرم تکراری خودداری کنید. حتی اگر به صورت الگوریتمی این کار را انجام می‌دهید، برای هر دسته یک قالب کمی متفاوت طراحی کنید .
• در صفحه دسته، امکان فیلتر کردن و مرتب‌سازی محصولات را فراهم کنید (بر اساس قیمت، برند، ویژگی‌ها و ...). اما در عین حال، مراقب باشید که URLهای فیلتر شده توسط گوگل ایندکس نشوند (در بخش مدیریت فیلترها توضیح می‌دهیم).
• لینک‌سازی داخلی: از صفحات مرتبط یا از متن توضیحات دسته، به دسته‌های نزدیک یا صفحات محصولات پرفروش لینک بدهید تا کاربر بتواند راحت جابجا شود. مثلا در دسته “لپ‌تاپ لمسی” می‌توانید در متن اشاره کنید “اگر به دنبال تبلت ویندوزی هستید، از بخش تبلت دیدن کنید” و به دسته تبلت لینک کنید.

بهینه‌سازی صفحات محصول

هر صفحه محصول در فروشگاه شما باید مثل یک صفحه فرود عمل کند که اگر کاربر از گوگل وارد آن شد، بتواند تمام اطلاعات مورد نیازش را کسب کند و در صورت تمایل اقدام به تبدیل (خرید) کند. برای صفحات محصول نکات زیر را رعایت کنید:

• عنوان محصول (تگ H1): باید نام محصول را دقیق و کامل ذکر کنید. مثلا به جای «تلویزیون ال‌ای‌دی ۴۲ اینچ» بنویسید «تلویزیون LED سامسونگ ۴۲ اینچ مدل XYZ». این عنوان علاوه بر نمایش به کاربر، برای موتور جستجو هم مشخص می‌کند دقیقاً این صفحه مربوط به چه محصولی است. از به‌کاربردن کاراکترها و کلمات اضافه غیرضروری (مثل شعار تبلیغاتی) در عنوان خودداری کنید.
• توضیحات محصول: بزرگ‌ترین خطر در صفحات محصول، محتوای تکراری است. بسیاری از فروشگاه‌ها عین مشخصات سازنده را کپی می‌کنند یا اگر یک محصول در رنگ‌های مختلف عرضه می‌شود، برای هر رنگ یک صفحه جدا با همان توضیحات می‌سازند. این حالت باعث Duplicate Content می‌شود و رتبه‌گیری صفحات را دشوار می‌کند. حتماً برای هر محصول، توضیحات یکتایی بنویسید که جنبه‌های مختلف را پوشش دهد – از ویژگی‌ها و مزایا گرفته تا روش استفاده و سوالات پرتکرار پیرامون آن. اگر تنوع محصول (مثلاً در رنگ یا حجم) دارید، تصمیم بگیرید که آیا بهتر است همه تنوع‌ها در یک صفحه باشند یا هرکدام صفحه جدا. معمولاً توصیه می‌شود اگر تفاوت بین واریانت‌ها جزئی است (مثلاً فقط رنگ) از یک صفحه با امکان انتخاب رنگ استفاده کنید تا هم محتوای تکراری نداشته باشید هم سیگنال‌های سئو یکجا متمرکز شوند.
• تصاویر محصول: از چند عکس با کیفیت (زاویه‌های مختلف محصول) استفاده کنید. تصاویر واضح و جذاب نرخ تبدیل را بالا می‌برند. متن ALT تصاویر را با ذکر نام محصول پر کنید (ALT تصاویر محصولات می‌تواند شامل مدل و برند باشد). حجم تصاویر را حتماً کم کنید که صفحه سریع لود شود – کاربران در صفحه محصول اگر منتظر لود عکس بمانند احتمال خروجشان زیاد می‌شود.
• اسکیما محصول و Review: همان‌طور که در بخش سئو تکنیکال گفتیم، حتماً صفحات محصول را با داده‌های ساختاریافته مناسب نشانه‌گذاری کنید. اسکیما Product به همراه AggregateRating و Offer (قیمت و وضعیت موجودی) باعث می‌شود که در نتایج جستجو، ستاره‌های امتیاز، قیمت و وضعیت موجودی محصول شما نمایش داده شود و این به افزایش CTR کمک قابل توجهی می‌کند . بسیاری از پلتفرم‌های فروشگاهی افزونه‌هایی برای این منظور دارند (در وردپرس مثلا افزونه WooCommerce SEO این کار را تسهیل می‌کند).
• تجربه کاربری صفحه محصول: اطلاعات مهم مانند قیمت، دکمه افزودن به سبد، وضعیت موجودی و ... را کاملاً در دید کاربر قرار دهید (اصطلاحاً بالای خط تا – یعنی بدون نیاز به اسکرول دیده شود). توضیحات تکمیلی و مشخصات فنی را می‌توانید در ادامه بیاورید. هرچه فرآیند تصمیم‌گیری و خرید برای کاربر راحت‌تر باشد، نرخ تبدیل بهتری خواهید داشت که خود می‌تواند به صورت غیرمستقیم بر سئو اثر مثبت بگذارد (رضایت کاربران از صفحه).

مزایای طراحی اپلیکیشن اختصاصی برای کسب‌وکارهای خدماتی

نظرات کاربران و محتوای تولید‌شده توسط کاربر

نظرات مشتریان در صفحه محصول از دو جهت مفید است: اول اینکه به خریداران جدید کمک می‌کند با دید بازتری انتخاب کنند؛ دوم اینکه هر دیدگاه جدید مقداری محتوای یونیک به صفحه اضافه می‌کند و کلمات جدیدی (اغلب مرتبط با کاربرد واقعی محصول) به صفحه شما می‌افزاید که ممکن است توسط گوگل ایندکس شود. بنابراین حتماً امکان ثبت دیدگاه و امتیازدهی را در صفحات محصول خود فعال کنید. بسیاری از کاربران قبل از خرید، به بخش نظرات مراجعه می‌کنند؛ پس حضور چند نقد و بررسی (Review) حتی مختصر، می‌تواند نرخ تبدیل را هم بهبود دهد. از مشتریان بخواهید پس از خرید نظرشان را بنویسند – مثلا با ارسال ایمیل Follow-up چند روز بعد از تحویل کالا. از طرفی، همان‌طور که در بخش سئوی محلی گفتیم، امتیازات (ستاره‌ها) می‌توانند در نتایج گوگل به نمایش درآیند (با استفاده از اسکیما AggregateRating). دیدن یک نتیجه دارای ۴.۵ ستاره از ۵ و مثلا ۲۰ نظر کاربر، به شدت برای کاربران جذاب‌تر از یک نتیجه بدون ستاره است. پس با فراهم کردن نقد و بررسی در سایت خود، این امکان را باز می‌کنید.

توجه کنید که نباید نظرات جعلی یا غیرواقعی منتشر کنید. این کار از طرف گوگل و همین‌طور از نظر قانونی (در برخی کشورها) ممنوع است و اگر تشخیص داده شود تمام اعتبار سایت شما زیر سوال می‌رود. در عوض، کاربران را تشویق کنید نظرات صادقانه بدهند و حتی نقدهای منفی را هم نمایش دهید. وجود چند نظر متوسط در کنار اکثریت مثبت، کاملاً طبیعی است و اعتماد بیشتری ایجاد می‌کند نسبت به صفحه‌ای که مثلاً ۵۰ نظر همگی کاملاً تعریف و تمجید است. در مجموع، محتوای تولید‌شده توسط کاربر (UGC) یک دارایی ارزشمند برای سایت فروشگاهی است که نباید از آن غافل شوید.

بهینه‌سازی تصاویر محصولات

در فروشگاه‌های اینترنتی، تصاویر نقشی اساسی دارند. نکاتی که درباره تصاویر در بخش سئو داخلی گفتیم اینجا هم صدق می‌کند (نام فایل، متن ALT، حجم و ابعاد مناسب). علاوه بر آن:

• اگر محصولات شما تصاویر متعددی دارند، همه آن‌ها را در دسترس کاربر قرار دهید (گالری تصاویر). کاربر باید بتواند با بزرگنمایی (zoom) جزئیات کالا را ببیند. این موضوع به‌ویژه برای محصولاتی مثل پوشاک، جواهرات، الکترونیک که ظاهر فیزیکی مهم است، حیاتی می‌باشد.
• یک نقشه سایت تصویری (Image Sitemap) می‌تواند کمک کند تصاویر محصولات شما در جستجوی تصاویر گوگل نیز ایندکس شوند. اگر سیستم فروشگاهی شما افزونه تولید سایت‌مپ تصویر دارد، آن را فعال کنید.
• از تصاویر unique استفاده کنید. اگر همه فروشگاه‌های رقیب از یک عکس استودیویی مشابه محصول استفاده می‌کنند، شما سعی کنید عکس‌های اختصاصی (مثلا در محیط استفاده یا چند زاویه متفاوت) تهیه کنید. تصاویر منحصربه‌فرد همانند محتوای منحصربه‌فرد ارزش بیشتری برای سئو دارند.

مدیریت فیلترها و محتوای تکراری

بسیاری از فروشگاه‌ها امکان فیلتر کردن یا مرتب‌سازی لیست محصولات را بر اساس معیارهایی مانند قیمت، برند، رنگ، سایز و ... فراهم می‌کنند. این قابلیت برای کاربر عالی است، اما از دید موتور جستجو می‌تواند مشکل‌ساز شود. چرا که هر ترکیب فیلتر ممکن است یک URL مجزا ایجاد کند (مثلاً site.com/category?color=red&size=XL و ترکیبات متعدد دیگر). اگر این صفحات فیلتر ایندکس شوند، با انبوهی از صفحات تکراری یا کم‌ارزش مواجه خواهیم شد که بودجه خزش را هدر می‌دهند و ممکن است مشکلات محتوای تکراری به‌وجود آورند. برای مدیریت این مسئله:

• به طور کلی صفحات فیلترشده را noindex, follow کنید. یعنی در HTML این صفحات (می‌توانید توسط کدنویس یا تنظیمات CMS) یک متا تگ robots قرار دهید که به گوگل بگوید این صفحه را ایندکس نکند اما لینک‌های داخل آن را دنبال کند. با این کار، کاربر همچنان می‌تواند فیلترها را استفاده کند، ربات هم لینک‌های محصول را می‌بیند، ولی خود صفحه فیلتر در نتایج ظاهر نمی‌شود.
• در نقشه سایت، فقط نسخه پیش‌فرض هر دسته را قرار دهید (بدون هیچ پارامتری).
• می‌توانید در robots.txt نیز برای اطمینان برخی الگوهای URL فیلتر را Disallow کنید. مثلا اگر همه فیلترها در URL دارای علامت سوال ? هستند، می‌شود Disallow: /*?* را در robots.txt قرار داد. البته دقت کنید شاید برخی پارامترها مفید باشند؛ پس این کار نیاز به بررسی دارد. (گوگل در گذشته ابزار مدیریت URL Parameters در سرچ کنسول داشت که متاسفانه حذف شده است.)
• رویکرد بهتر، استفاده از روش‌های فیلتر بدون تغییر URL است (مانند فیلترهای مبتنی بر AJAX که نتایج را بدون بارگذاری صفحه جدید نمایش می‌دهند). اما این تکنیک‌ها نیازمند برنامه‌نویسی است و اگر به درستی پیاده نشوند، ممکن است محتوای فیلترشده توسط گوگل دیده نشود.

برای مرتب‌سازی (Sort) هم معمولاً ایجاد پارامترهایی مثل ?sort=price_asc رایج است. این‌ها هم بهتر است ایندکس نشوند چون ارزش افزوده‌ای نسبت به حالت پیش‌فرض ندارند.

در کل، صفحات قابل ایندکس فروشگاه شما باید محدود به صفحات اصلی، دسته‌بندی‌ها، و محصولات (و احتمالا مقالات وبلاگ) باشد. هر چیز خارج از این (نتایج فیلتر، صفحات جستجوی داخلی، صفحات ورود و سبد خرید و ...) نباید در نتایج جستجوی عمومی ظاهر شود. با رعایت این اصول، سایت فروشگاهی شما دچار مشکل محتوای تکراری، نازک (Thin Content) یا هدررفت بودجه خزش نخواهد شد.

موارد فنی مخصوص فروشگاه

علاوه بر همه نکات سئو تکنیکال که پیش‌تر گفتیم (سرعت، موبایل، امنیت، اسکیما و ...)، فروشگاه‌های اینترنتی چند دغدغه ویژه دارند:

• مدیریت صفحات محصول ناموجود: وقتی موجودی یک کالا تمام می‌شود، چند راه دارید: یا صفحه را نگه می‌دارید و فقط برچسب «ناموجود» می‌زنید (و ممکن است محصولات مشابه را پیشنهاد دهید)، یا آن صفحه را به صفحه محصول جدیدتر/مرتبط ریدایرکت 301 می‌کنید، یا کلا صفحه را حذف کرده و خطای 404 برمی‌گردانید. انتخاب بهترین راه به عوامل زیادی بستگی دارد (آیا محصول مجدداً شارژ خواهد شد؟ آیا محصول جایگزین مشخصی دارد؟ میزان جستجوی کاربران برای آن چیست؟). اما از منظر سئو، اگر صفحه محصول شما لینک‌های خوبی کسب کرده یا بازدید ارگانیک دارد، بهتر است آن را حذف نکنید. گزینه بهتر نمایش صفحه به عنوان ناموجود و پیشنهاد جایگزین است. حذف کردن را به عنوان آخرین راه‌حل در نظر بگیرید و حتما اگر حذف کردید، یک ریدایرکت 301 مناسب تنظیم کنید.
• اسکیماهای اختصاصی تجارت الکترونیک: اسکیماهایی نظیر Product، Offer، Review که قبلاً ذکر شد، برای فروشگاه ضروری‌اند. علاوه بر آن، اگر سایت شما سیستم پرسش و پاسخ درباره محصول دارد، می‌توانید از اسکیما FAQ یا Q&A هم بهره ببرید. یا اگر مقالات راهنمای خرید دارید، اسکیما HowTo می‌تواند مناسب باشد.
• نشانه‌گذاری داده‌های OpenGraph و Twitter Card: این‌ها برای اشتراک‌گذاری در شبکه‌های اجتماعی هستند. وقتی یک صفحه محصول شما در تلگرام، توییتر یا فیسبوک به اشتراک گذاشته می‌شود، داشتن تگ‌های OpenGraph باعث می‌شود تصویر محصول، نام و قیمت آن به زیبایی نمایش داده شود. این موضوع به طور مستقیم سئو نیست، اما ترافیک اجتماعی را که می‌تواند به سئو کمک کند افزایش می‌دهد.

اشتباهات رایج سئو فروشگاهی

• توضیحات تکراری برای محصولات مشابه: مثلا ۱۰ گوشی سامسونگ مختلف با یک متن یکسان اما فقط مدل متفاوت. این کار بشدت رتبه صفحات شما را تضعیف می‌کند. برای هر صفحه محصول وقت بگذارید و توضیح یونیک بنویسید.
• استفاده نکردن از ظرفیت بلاگ: بسیاری از فروشگاه‌ها فقط صفحات فروش دارند و هیچ محتوای آموزشی یا وبلاگی تولید نمی‌کنند. در حالی که مقالات راهنمای خرید، بررسی محصول، مقایسه‌ها و مطالب اینچنینی می‌تواند کاربران زیادی را از طریق گوگل جذب کند و سپس به سمت خرید هدایت کند. حتماً یک بخش وبلاگ یا مجله در سایت فروشگاهی داشته باشید و به صورت منظم محتوا منتشر کنید (و آن‌ها را به محصولات خود لینک دهید).
• عدم بهینه‌سازی سرعت: فروشگاه‌ها به خاطر تصاویر زیاد و اسکریپت‌های متنوع (سیستم‌های پیشنهاد محصول، بررسی موجودی آنی و ...) مستعد کند شدن هستند. حتماً به Performance سایت خود در صفحات محصول دقت کنید. استفاده از AMP برای صفحات محصول موبایل هم می‌تواند سرعت را بالا ببرد، گرچه پیاده‌سازی AMP فروشگاهی پیچیده است.
• دسته‌بندی‌های بسیار جزئی: داشتن ساختار دسته‌ای خوب است، اما زیاده‌روی در ریزکردن دسته‌ها باعث ایجاد صفحات کم‌محتوا می‌شود. مثلاً اگر یک دسته فقط ۱ یا ۲ محصول دارد، شاید بهتر باشد با دسته بالاتر ادغام شود. همیشه ببینید آیا صفحه دسته‌بندی شما به حد کافی محصول و محتوا دارد که ارزش ایندکس شدن داشته باشد یا خیر.
• نادیده گرفتن جستجوی داخلی سایت: کاربران سایت فروشگاهی زیاد از باکس جستجو استفاده می‌کنند تا محصول موردنظرشان را بیابند. بررسی گزارش عبارات جستجو شده در سایت (Site Search) می‌تواند کلمات کلیدی خوبی به شما بدهد که کاربران دنبال چه محصولاتی می‌گردند و شاید شما صفحه فرودی برای آن ندارید. از این داده‌ها برای بهبود ساختار سایت یا افزودن محتوا/محصول بهره ببرید.

در یک کلام، سئوی فروشگاهی تلفیقی از هنر و علم است! باید هم اطلاعات دقیق و ساختار فنی درستی ارائه کنید، و هم از دید یک بازاریاب به تجربه کاربری و نرخ تبدیل اهمیت دهید. گوگل نیز همین را می‌خواهد: بهترین فروشگاه را به کاربر معرفی کند. اگر شما هم از نظر سئو و هم از نظر تجربه خرید آنلاین برتر باشید، قطعاً پاداشش را در رتبه‌بندی خواهید گرفت.

چک‌لیست جامع اقدامات سئو

در این بخش یک چک‌لیست کاربردی از مهم‌ترین اقدامات سئو را به تفکیک بخش‌های سئو داخلی، خارجی، فنی، محلی و فروشگاهی ارائه می‌کنیم. از این لیست می‌توانید برای برنامه‌ریزی و اطمینان از انجام تمامی کارهای لازم استفاده کنید:

چک‌لیست سئو داخلی (On-Page SEO)

• تحقیق کلمات کلیدی: با استفاده از ابزارهای مناسب (Google Keyword Planner، Ahrefs، SEMrush و ...) فهرستی از کلمات کلیدی مرتبط با کسب‌وکار خود تهیه کنید. کلمات را بر اساس اولویت و موضوع به هر صفحه اختصاص دهید و حتماً عبارات دم‌دراز و مترادف‌ها را نیز لحاظ کنید.
• تدوین تقویم محتوایی: براساس کلمات کلیدی، برای تولید منظم محتوای وبلاگ و صفحات فرود برنامه‌ریزی کنید (انتشار مقالات آموزشی، اخبار صنعت، معرفی محصولات جدید و ...).
• بهینه‌سازی عنوان صفحات: عنوان منحصربه‌فرد و جذاب برای هر صفحه بنویسید که حاوی کلمه کلیدی اصلی باشد (ترجیحاً در ابتدای عنوان) و طول آن حدود ۵۰-۶۰ کاراکتر باشد. از تکرار یک عنوان در صفحات مختلف بپرهیزید.
• نوشتن توضیحات متا: برای هر صفحه توضیحات متای ۱۵۰-۱۶۰ کاراکتری آماده کنید که خلاصه صفحه را بیان کند، شامل کلمه کلیدی باشد و کاربر را تشویق به کلیک کند (دعوت به اقدام). توضیحات متای تمام صفحات را یکتا در نظر بگیرید.
• بهبود ساختار URL: URL صفحات را کوتاه، ساده و شامل کلمه کلیدی تنظیم کنید (مانند example.com/نام-صفحه). از کاراکترهای عجیب و حروف بهم‌ریخته یا پارامترهای غیرضروری در آدرس‌ها اجتناب کنید.
• ساختاربندی هدینگ‌ها: در هر صفحه یک تگ H1 (عنوان اصلی) داشته باشید و زیرعنوان‌های مهم را در قالب H2 و H3 تنظیم کنید. از هدینگ‌ها برای برجسته کردن موضوعات کلیدی و گنجاندن کلمات مرتبط استفاده کنید.
• تولید محتوای باکیفیت: مطمئن شوید محتوای هر صفحه جامع، مفید و منحصربه‌فرد است. صفحات مهم سایت (مقالات وبلاگ، صفحات دسته‌بندی، لندینگ‌ها) را با محتوای کافی (ترجیحاً بالای ۱۰۰۰ کلمه در صورت نیاز) پوشش دهید. نیاز کاربر را پیش‌بینی و در محتوا برطرف کنید تا نرخ رضایت افزایش یابد.
• چگالی کلمات کلیدی متعادل: کلمه کلیدی اصلی و مترادف‌ها را در متن به طور طبیعی تکرار کنید (حدود ۱-۲٪ متن). از تکرار افراطی بپرهیزید و همواره کیفیت نگارش را اولویت دهید.
• بهینه‌سازی تصاویر: همه تصاویر سایت دارای نام فایل مناسب و متن جایگزین (ALT) توصیفی باشند که ترجیحاً شامل کلمه مرتبط است. حجم تصاویر را با فشرده‌سازی کاهش دهید و در صورت امکان از فرمت‌های بهینه (WebP) استفاده کنید. عرض و ارتفاع تصاویر را متناسب با صفحه تعیین کنید تا سریع‌تر لود شوند.
• لینک‌سازی داخلی: در متن صفحات، به صفحات مرتبط دیگر سایت خود لینک بدهید. از انکرتکست‌های حاوی کلمه کلیدی مرتبط استفاده کنید (مثلاً «آموزش لینک‌سازی داخلی»). مطمئن شوید هر صفحه مهم سایت حداقل یک لینک داخلی از صفحه‌ای دیگر دریافت کرده است. ساختار لینک داخلی را به گونه‌ای طراحی کنید که کاربر به راحتی بتواند به بخش‌های مرتبط هدایت شود.
• بهبود تجربه کاربری: سایت را رسپانسیو طراحی کنید تا در موبایل و تبلت‌ها نیز به خوبی نمایش یابد. سرعت بارگذاری صفحات را تا حد امکان افزایش دهید. از فونت خوانا و طراحی تمیز استفاده کنید. پاپ‌آپ‌ها و المان‌های مزاحم را به حداقل برسانید. یک تجربه کاربری روان و لذت‌بخش، کاربران را بیشتر در سایت نگه می‌دارد و سیگنال مثبتی به گوگل می‌فرستد.
• افزودن دکمه‌های اشتراک‌گذاری: امکان به‌اشتراک‌گذاری محتوا در شبکه‌های اجتماعی را برای کاربران فراهم کنید (دکمه Share برای تلگرام، واتس‌اپ، لینکدین، توییتر و ...). محتوایی که بیشتر به اشتراک گذاشته شود، شانس بیشتری برای دریافت بک‌لینک طبیعی دارد.

چک‌لیست سئو خارجی (Off-Page SEO)

• ارائه محتوای ارزشمند لینک‌پذیر: محتوای «لینک‌بیت» تولید کنید؛ مانند مقالات تحقیقاتی، اینفوگرافیک‌ها، ویدئوهای آموزشی، ابزارها یا قالب‌های رایگان. اینگونه محتوا احتمال دریافت لینک طبیعی از سایت‌های دیگر را افزایش می‌دهد.
• استراتژی لینک‌سازی کلاه سفید: به صورت مستمر برای کسب بک‌لینک‌های باکیفیت تلاش کنید. شناسایی سایت‌ها و وبلاگ‌های مرتبط با حوزه کاری‌تان و برقراری ارتباط با آن‌ها (مثلاً پیشنهاد پست مهمان یا تبادل محتوا) از اولویت‌ها باشد. همچنین ثبت سایت در دایرکتوری‌های معتبر و تخصصی (داخلی یا بین‌المللی) را انجام دهید.
• نظارت بر بک‌لینک‌ها: به کمک ابزارهایی مانند Ahrefs یا کنسول جستجوی گوگل، پروفایل بک‌لینک سایت خود را زیر نظر داشته باشید. لینک‌های بد یا اسپم را شناسایی کنید و در صورت لزوم با ابزار Disavow به گوگل اعلام کنید که آنها را در رتبه‌بندی لحاظ نکند.
• حضور فعال در شبکه‌های اجتماعی: برای برند خود در شبکه‌های اجتماعی حساب ایجاد کنید و به طور منظم محتوای سایت را در آنجا به اشتراک بگذارید. تعامل با مخاطبان (پاسخ به نظرات، شرکت در بحث‌ها) باعث افزایش آگاهی از برند و ایجاد جامعه پیرامون کسب‌وکار شما می‌شود.
• برندسازی و روابط عمومی: نام برند خود را در فضای آنلاین پررنگ کنید. با انتشار رپورتاژ آگهی در سایت‌های معتبر خبری یا مجلات اینترنتی حوزه صنعت خود، هم بک‌لینک دریافت کنید و هم اعتبار برند را بالا ببرید. در بحث‌های مرتبط با صنعت خود (وبینارها، فروم‌ها، بخش نظرات مقالات) شرکت کرده و به عنوان یک متخصص مفید ظاهر شوید. هر جا امکان ذکر برند (با یا بدون لینک) بود استفاده کنید تا حضور آنلاین شما گسترده‌تر شود.
• مدیریت اعتبار آنلاین: به بازخوردهای منفی یا مثبتی که در شبکه‌های اجتماعی یا سایت‌های دیگر درباره برند شما مطرح می‌شود توجه کنید. در صورت مواجهه با نقد منفی، سعی کنید با رویکردی حرفه‌ای پاسخ دهید یا مشکل را حل کنید. رضایت مشتریان و آوازه آنلاین خوب، به طور غیرمستقیم به بهبود سئوی شما کمک می‌کند.
• خودداری از تکنیک‌های اسپم: از روش‌های لینک‌سازی خودکار، خرید لینک‌های انبوه، عضویت در شبکه‌های تبادل لینک و مواردی از این دست اجتناب کنید. این روش‌ها ممکن است در کوتاه‌مدت رتبه را بالا ببرند اما ریسک جریمه سنگین توسط گوگل را به همراه دارند و به هیچ وجه توصیه نمی‌شوند.

چک‌لیست سئو تکنیکال (فنی)

• فعال‌سازی HTTPS: یک گواهی SSL معتبر نصب کنید و سایت را کامل به پروتکل https:// منتقل نمایید. مطمئن شوید تمام صفحات (و منابع داخل صفحه مثل تصاویر) از طریق HTTPS بارگذاری می‌شوند و نسخه HTTP هر صفحه به نسخه HTTPS ریدایرکت 301 شده است.
• ارتقای سرعت سایت: با استفاده از Google PageSpeed Insights و ابزارهای مشابه، مشکلات سرعت سایت را شناسایی و رفع کنید. اقداماتی مانند فعال کردن کش، فشرده‌سازی فایل‌های CSS/JS، بهینه‌سازی تصاویر، استفاده از CDN و حذف اسکریپت‌های غیرضروری را انجام دهید. هدف شما باید دستیابی به امتیاز سبز PageSpeed (بالای ۸۵) و زمان بارگذاری زیر ۳ ثانیه (در اتصالات معمولی) باشد.
• سازگاری موبایل: سایت را در دستگاه‌های موبایل و تبلت تست کنید. از ابزار Mobile-Friendly Test گوگل برای اطمینان از رسپانسیو بودن استفاده نمایید. هر عنصر یا بخشی که در موبایل به‌درستی نمایش نمیابد یا نیاز به اسکرول افقی دارد را اصلاح کنید.
• ساخت و ثبت سایت‌مپ: یک فایل sitemap.xml شامل آدرس همه صفحات مهم سایت تولید کنید (بسیاری از CMSها افزونه اتوماتیک سایت‌مپ دارند). سپس سایت‌مپ را در گوگل سرچ کنسول ثبت کرده و وضعیت پردازش آن را بررسی کنید. سایت‌مپ را هر بار پس از اضافه/حذف صفحات مهم به‌روز کنید.
• تنظیم فایل robots.txt: یک فایل robots.txt در ریشه سایت ایجاد کرده و دستورات لازم را در آن بنویسید. صفحاتی که نباید توسط گوگل کرال شوند را Disallow کنید (مثل /wp-admin/ یا صفحات فیلتر نتایج). پس از اعمال تغییرات، robots.txt را با Fetch as Google (یا تست Robots) بررسی کنید تا مطمئن شوید هیچ صفحه مهمی را تصادفاً مسدود نکرده‌اید.
• استفاده از تگ‌های Index/Noindex: صفحاتی که ارزش نمایشی در نتایج ندارند (مانند صفحه ورود، سبد خرید، صفحات تکراری یا فیلترها) را با متا تگ noindex از ایندکس خارج کنید. برعکس، مطمئن شوید صفحات مهم (مقالات، محصولات، دسته‌ها) حتماً قابل ایندکس باشند. بهتر است این مورد را با بررسی گزارش Coverage در سرچ کنسول زیر نظر داشته باشید (که صفحه‌ای به اشتباه نوایندکس نشده باشد).
• کنونیکال‌سازی صفحات تکراری: اگر چند URL محتوای یکسان یا بسیار مشابهی ارائه می‌دهند، یکی را به عنوان نسخه اصلی انتخاب کرده و در سایر صفحات با تگ <link rel="canonical" href="URL اصلی" /> آن را مشخص کنید. این کار برای جلوگیری از محتوای تکراری الزامی است (مثلاً در فروشگاه‌ها برای صفحات پارامتردار یا نسخه‌های چاپی مقالات).
• رفع خطاهای خزش: به طور منظم خطاهای گزارش‌شده در بخش Crawl/Indexing سرچ کنسول را بررسی کنید. هر لینک خرابی که منجر به ۴۰۴ می‌شود را یا اصلاح کنید (اشاره آن را حذف کنید) یا یک ریدایرکت مناسب تنظیم نمایید. خطاهای سرور (۵۰۰) را جدی بگیرید و با هاست یا برنامه‌نویس خود رفعشان کنید.
• داده‌های ساختاریافته (Schema): اسکیماهای لازم را در صفحات مربوطه اضافه کنید. مثلاً صفحات محصول با Product و Review، صفحات مقاله با Article، صفحه تماس با LocalBusiness. سپس از طریق ابزار Rich Results Test از صحت آن‌ها اطمینان حاصل کنید. اگر CMS شما افزونه‌های Schema دارد، می‌توانید کار را ساده‌تر کنید (برای وردپرس افزونه‌هایی مثل RankMath یا Schema Pro این کار را انجام می‌دهند).
• پیکربندی کنسول‌های جستجو: سایت خود را در ابزارهای وبمستر بینگ (Bing Webmaster Tools) و سایر موتورهای جستجو نیز ثبت کنید. هر چند گوگل مهم‌ترین است، اما نباید ترافیک از موتورهای دیگر را نیز از دست داد. خوشبختانه پیکربندی بینگ با استفاده از همان سایت‌مپ و تنظیمات مشابه گوگل قابل انجام است.
• چک کردن امنیت سایت: مطمئن شوید سایت شما بدافزار یا محتوای مشکوک ندارد. اگر CMS شما افزونه امنیتی دارد، از آن کمک بگیرید. همچنین فعال کردن WAF (Web Application Firewall) یا ماژول‌های امنیتی سرور توصیه می‌شود. گوگل سایت‌های هک‌شده یا دارای بدافزار را در نتایج به کاربران با برچسب ناامن نشان می‌دهد یا کلاً حذف می‌کند، پس امنیت بخشی از سئو است.
• نسخه‌های تکراری سایت را یکی کنید: دقت کنید سایت شما فقط از طریق یک آدرس اصلی در دسترس باشد. مثلا اگر هم با www و هم بدون www یا هم با http و هم https باز می‌شود، حتما یکی را انتخاب و دیگری را به آن ریدایرکت 301 کنید. این کار از نظر فنی و سئو ضرورت دارد تا محتوای تکراری ایجاد نشود و اعتبار صفحات تقسیم نگردد.

چک‌لیست سئو محلی (Local SEO)

• ثبت Google My Business: اگر کسب‌وکار شما شرایطش را دارد، فوراً یک پروفایل در Google My Business ایجاد کنید. نام، آدرس، تلفن، دسته‌بندی و سایر جزئیات را تکمیل کرده و مراحل تایید آدرس را انجام دهید. سپس تا حد امکان عکس‌ها، پست‌ها و به‌روزرسانی‌های منظم در پروفایل منتشر کنید.
• یکسان‌سازی NAP: Name, Address, Phone کسب‌وکار خود را استاندارد و یک شکل بنویسید و همان را در وب‌سایت، گوگل مپ/بیزنس، شبکه‌های اجتماعی، و تمامی دایرکتوری‌های اینترنتی استفاده کنید. هر گونه اختلاف یا اشتباه املایی را تصحیح کنید تا در همه‌جا یکسان دیده شود .
• نمایش اطلاعات تماس در سایت: آدرس کامل محل کسب‌وکار و شماره تماس را در سایت خود (ترجیحاً در صفحه تماس با ما و فوتر سایت) قرار دهید. همچنین یک نقشه گوگل از موقعیت شرکت/فروشگاه خود در سایت تعبیه کنید .
• ثبت در دایرکتوری‌های محلی: کسب‌وکار خود را در سایت‌های فهرست مشاغل و نقشه‌های آنلاین ثبت کنید. برای ایران، سرویس نقشه بلد و نشان و چهارراه و غیره را در نظر بگیرید. برای خارج، Yelp، Foursquare، Bing Places، Apple Maps و ... اهمیت دارند. اطلاعات NAP و لینک سایت را در این لیستینگ‌ها قرار دهید.
• جمع‌آوری نظرات مشتریان: از مشتریان راضی بخواهید در گوگل برای شما Review بنویسند و ستاره بدهند. لینک مستقیم صفحه نظرخواهی گوگل خود را در اختیارشان قرار دهید (مثلاً از طریق پیامک یا ایمیل پس از انجام خدمت). همچنین در شبکه‌های اجتماعی یا سایت‌های معتبری که بخش نظرات دارند، از آن‌ها بازخورد بگیرید.
• پاسخ‌گویی به Reviews: به تمامی نظرات در پروفایل گوگل خود با حوصله و لحن مناسب پاسخ دهید . این کار نشان می‌دهد شما فعال هستید و به مشتریان اهمیت می‌دهید. پاسخ به نقدهای منفی را فرصت بهبود بدانید و حرفه‌ای برخورد کنید.
• هدف‌گیری کلمات کلیدی محلی در سایت: در عناوین و متای صفحات سایت خود (به خصوص صفحه اصلی و صفحات خدمات) نام شهر یا منطقه فعالیت را بگنجانید .
• تولید محتوای محلی: مقالات یا مطالبی در وبلاگ سایت منتشر کنید که مرتبط با منطقه شماست. مثلاً «۱۰ جاذبه گردشگری نزدیک کافه ما در شیراز» یا «گزارش تصویری رویداد خیریه محله X توسط تیم ما». این محتواها باعث جلب مخاطبان محلی بیشتر و حتی دریافت لینک/ذکر در رسانه‌های محلی می‌شود .
• کسب بک‌لینک محلی: تلاش کنید از وب‌سایت‌های محلی یا مرتبط با منطقه خود لینک کسب کنید. اگر امکانش هست با اسپانسر شدن یک رویداد محلی یا همکاری با سایر کسب‌وکارها، نام و لینک خود را در سایت آن‌ها قرار دهید. همچنین مشارکت در انجمن‌ها یا گروه‌های شهری آنلاین (مثلاً گروه‌های فیسبوکی محلی) می‌تواند به دیده شدن برند شما کمک کند (حتی اگر لینک مستقیمی نشود) .
• مانیتورینگ رتبه محلی: رتبه خود را در نتایج محلی و نقشه پیگیری کنید. این نتایج ممکن است بسته به مکان دقیق کاربر متفاوت باشند. ابزارهایی مانند BrightLocal یا حتی جستجوی ناشناس با تعیین لوکیشن می‌توانند به شما وضعیت حضور در Local Pack را نشان دهند. بر این اساس، استراتژی خود را (مثلاً درخواست نقد بیشتر یا بهبود امتیاز) تنظیم کنید.

چک‌لیست سئو فروشگاهی (E-Commerce SEO)

• ساختار سایت و دسته‌بندی‌ها: یک ساختار درختی و منظم برای فروشگاه تعریف کنید. صفحات دسته‌بندی اصلی را بر اساس نوع محصولات یا برندها ایجاد کنید. مطمئن شوید که از صفحه اصلی لینک به دسته‌های مهم وجود دارد و کاربر برای رسیدن به محصول مجبور به کلیک‌های متعدد نیست. از بردکرامب جهت نمایش مسیر دسته‌بندی در صفحات استفاده نمایید.
• بهینه‌سازی عنوان و متای دسته‌ها: برای هر صفحه دسته‌بندی عنوان سئو مناسب (حاوی نام دسته و کلمه کلیدی مثل «خرید آنلاین + نام دسته») و توضیحات متا جذاب بنویسید. از عناوین قالبی تکراری برای همه دسته‌ها پرهیز کنید – هر دسته را باتوجه به ویژگی‌های خودش توصیف نمایید .
• افزودن محتوای متنی به صفحات دسته: بالای لیست محصولات در هر دسته، یک پاراگراف یا چند خط توضیح درباره آن دسته اضافه کنید (مثلاً معرفی برندهای موجود، راهنمای انتخاب، مزایای محصولات آن دسته و ...). این متن هم به کاربران دید می‌دهد و هم به موتور جستجو سرنخ محتوایی می‌دهد .
• بهینه‌سازی صفحات محصول: عنوان دقیق، توضیحات منحصربه‌فرد، تصاویر باکیفیت و اطلاعات کامل (قیمت، موجودی، ویژگی‌ها) را برای هر محصول ارائه دهید. اگر واریانت دارید، گزینه‌های انتخاب را در همان صفحه فعال کنید و از ایجاد صفحات تکراری پرهیز کنید.
• نشانه‌گذاری اسکیما محصولات: در کد صفحه محصول، داده‌های ساختاریافته Product را همراه با ویژگی‌های Offer (قیمت، واحد پول، وضعیت موجودی) و AggregateRating (میانگین امتیاز و تعداد نظرات) قرار دهید . این کار را می‌توانید با افزونه‌های موجود یا ابزار Google Tag Manager نیز انجام دهید.
• سیستم نقد و بررسی: قابلیت درج نظر و امتیازدهی ستاره‌ای را برای محصولات فعال کنید. کاربران را تشویق کنید پس از خرید، نظر خود را ثبت کنند. حضور ستاره‌ها و نظرات در سایت شما هم به ایجاد محتوای تازه کمک می‌کند هم شانس نمایش ستاره در نتایج گوگل را می‌دهد. به تمامی سوالات و نظرات کاربران در بخش دیدگاه‌ها پاسخ دهید تا تعامل شکل بگیرد.
• مدیریت صفحات ناموجود: برای محصولاتی که موقتاً ناموجود شده‌اند، صفحه را نگه دارید و برچسب «ناموجود» یا گزینه اعلانیه «موجود شد خبرم کن» قرار دهید. همچنین در همین صفحه محصولات مشابه یا جایگزین را معرفی کنید تا کاربر بدون نتیجه نماند. تنها زمانی صفحه محصول را کاملاً حذف کنید که مطمئنید دیگر هرگز موجود نخواهد شد یا محصول معادلی جایگزینش نیست – و در چنین حالتی از ریدایرکت 301 به صفحه مرتبط (مثلاً دسته مادر) استفاده کنید.
• بهینه‌سازی جستجوی داخلی فروشگاه: بسیاری از کاربران از قابلیت جستجوی سایت برای یافتن محصول موردنظر استفاده می‌کنند. مطمئن شوید این بخش به خوبی کار می‌کند و نتایج مرتبط برمی‌گرداند. گزارش عبارات جستجوی داخلی کاربران را تحلیل کنید؛ اگر عباراتی جستجو می‌شود که شما محصول یا صفحه مرتبطی ندارید، شاید فرصت افزودن آن محصول یا ایجاد صفحه فرود جدید باشد.
• Noindex کردن صفحات غیرمهم: صفحات نتیجه فیلترها، مرتب‌سازی‌ها، صفحات تگ‌های خودکار و هرگونه صفحه Thin که فقط برای ناوبری کاربر است را Noindex کنید تا از ایندکس شدن آن‌ها جلوگیری شود. با این کار از مشکل محتوای تکراری در سایت فروشگاهی پیشگیری می‌کنید.
• بهینه‌سازی سرعت و سرور: فروشگاه‌ها به خاطر اسکریپت‌های متعدد (سبد خرید، پیگیری رویدادها، چت آنلاین و ...) ممکن است کند شوند. با دقت، سرعت سایت را زیر نظر بگیرید و از تکنیک‌هایی مثل بارگذاری تنبل تصاویر، بهینه‌سازی پایگاه داده، استفاده از هاست قوی‌تر و CDN بهره ببرید. همچنین مطمئن شوید سرور توان پاسخگویی به ترافیک لحظه‌ای (مثلاً در فروش‌های ویژه) را دارد تا سایت از دسترس خارج نشود.
• استفاده از ابزارهای آنالیز: برای یک فروشگاه آنلاین، پیگیری رفتار کاربران اهمیت دوچندان دارد. حتماً Google Analytics (یا معادل آن) را نصب کنید و نرخ خروج، صفحات پربازدید، قیف تبدیل و ... را تحلیل نمایید. این داده‌ها می‌تواند ایده‌هایی برای بهبود سئو (مانند ارتقای محتوای صفحه‌ای که نرخ خروج بالایی دارد) یا بهبود تجربه خرید بدهد.
• توجه به SEO در افزودن محصولات جدید: هر زمان محصول جدیدی اضافه می‌کنید، روی سئوی آن نیز کار کنید – عنوان مناسب، توضیحات کافی، تصاویر alt، لینک‌دهی از صفحات مرتبط. این روند را به یک چک‌لیست داخلی تبدیل کنید تا هیچ صفحه محصولی بدون بهینه‌سازی پایه منتشر نشود.

با رعایت موارد این راهنما، شما یک دید 360 درجه نسبت به سئو پیدا کرده‌اید. به خاطر داشته باشید که سئو یک فرآیند مداوم است؛ لازم است همواره تغییرات الگوریتم‌های موتور جستجو را دنبال کنید، استراتژی رقبا را زیر نظر داشته باشید و تجربه کاربران خود را بهبود دهید. امیدواریم این راهنمای جامع برایتان مفید واقع شود و بتوانید از آن به عنوان مرجعی برای برنامه‌ریزی و اجرای اقدامات عملی سئو استفاده کنید. با پشتکار و توجه به جزئیات، قطعاً نتایج درخشانی در رتبه‌بندی گوگل کسب خواهید کرد. موفق باشید!